Czy można odziedziczyć bezradność
Nie dam rady tak jak oni
Jak to jest odziedziczyć przekonanie, że w życiu nie mamy na nic wpływu i wszystkie istotne kwestie będą się rozstrzygały bez naszego udziału.
Bierność rodziców znacznie zwiększa prawdopodobieństwo, że ich dziecko przejmie podobny schemat myślenia i podejmowania decyzji.
Scott Barbour/Getty Images

Bierność rodziców znacznie zwiększa prawdopodobieństwo, że ich dziecko przejmie podobny schemat myślenia i podejmowania decyzji.

12-letni Robert rozwiązywał zadania matematyczne sprawniej niż niejeden student. Na warszawskiej Pradze, gdzie mieszkał, szybko rozeszła się wieść, że to geniusz, który zamiast do gimnazjum powinien startować od razu na uniwersytet. Kondycja finansowa rodziny Roberta była mizerna, ale znalazł się człowiek, który zaoferował sfinansowanie edukacji chłopca – stypendium i indywidualny tok nauczania. Warunek był tylko jeden: nastolatek musi sumiennie się uczyć. Rodzina na rozważenie propozycji potrzebowała kilku tygodni. W końcu, ku zaskoczeniu wszystkich, Robert odmówił. Po pierwsze, naturalne było dla niego to, że pójdzie w ślady ojca i zostanie hydraulikiem. Żadne argumenty – w tym dobre zarobki i możliwość wyjścia z biedy – nie były dla niego przekonujące, bo rozwijanie matematycznego talentu kojarzyło mu się jednoznacznie z nielojalnością wobec własnego ojca. Po drugie, uznał, że wysiłek, który miał podjąć, jest dla niego zbyt duży. Dlaczego? Dla jego rodziców każda sprawa do załatwienia jest z góry przegrana. Należeli do osób, które nie podejmują wyzwań, nie mają aspiracji, marzeń, planów. Zazwyczaj jest to mechanizm wyuczony – oparty na serii poniesionych w życiu porażek.

Zbyt wysoka bariera

Kluczowe badania nad tego typu postawą przeprowadzili amerykańscy psychologowie Martin Seligman i Steven F. Maier. Pod koniec lat 60. XX w. poddali oni psy serii okrutnych z dzisiejszego punktu widzenia, ale wymownych, eksperymentów.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj