„Epigram na Stalina” Roberta Littella
Od dziś jest w sprzedaży książka Roberta Littella „Epigram na Stalina”.
Polityka.pl

Lata 1934-1939 w Rosji stalinowskiej to okres  tzw. Wielkiej Czystki,  terroru o rozmiarach wręcz  monstrualnych. Jawny bunt przeciw dyktatorowi to tyle co zamach  samobójczy, większość pisarzy rosyjskich więc milczy lub pisze ody i hymny  na cześć Stalina oraz  powieści i dramaty wysławiające kolektywizację. Jednak są i tacy, którzy nie potrafią sprzeniewierzyć się prawdzie i,  ryzykując życie,  wypowiadają wojnę Stalinowi.  O jednym z tych bohaterów-straceńców, Osipie Mandelsztamie, największym  - obok Anny Achmatowej i Borysa Pasternaka - poecie  rosyjskim XX wieku, opowiada Robert Littell w  Epigramie  na Stalina.  Skazany już wtedy na poetyckie nieistnienie (niepublikowany), przymierający wraz z żoną głodem,  inwigilowany przez Czeka, Mandelsztam pisze na początku 1934 roku oskarżycielski wiersz o „góralu kremlowskim”, któremu „miodem kapie każda nowa śmierć na szeroką osetyńską pierś”. Niebaczny na skutki, recytuje go  przyjaciołom i znajomym, i wkrótce zaczyna się golgota Osipa Mandelsztama: od Łubianki, przez zesłanie do Czerdynia i Woroneża, po śmierć w  obozie przejściowym „Druga Rzeczka” pod Władywostokiem.

Opowieść amerykańskiego pisarza o wielkim poecie rosyjskim zamordowanym  przez Stalina  składa się z relacji osób autentycznych oraz  fikcyjnych, którym autor na przemian udziela głosu.  Postacie autentyczne to:  wdowa Nadieżda Mandelsztam oraz dwójka jego najwierniejszych  przyjaciół, Anna Achmatowa, śmiała orędowniczka prawdy,  również dotknięta „karzącą ręką” tyrana,  oraz poeta Borys Pasternak.  Postacie  fikcyjne to:  ochroniarz „chozjaina” i  słynny rosyjski  ciężarowiec.  Historie ich wszystkich tworzą przejmujący obraz życia ludzi w kraju, w którym życie stało się niemożliwe, lecz oni żyć gdzie indziej nie chcieli.

Robert   Littell, urodzony w 1935 r. w Nowym Jorku, amerykański pisarz, mieszkający we Francji. Studiował w Alfred University w Nowym Jorku,  służył (przez cztery lata)  w US Navy, w okresie tzw. zimnej wojny  był  dziennikarzem  „Newsweeka”. W  1973 r.  ogłosił pierwszą powieść szpiegowską pt. Zdrada Lewintera, entuzjastycznie przyjętą przez prasę i czytelników. Od czasu publikacji następnych powieści (The Debriefing, Amator) znawcy literatury szpiegowskiej stawiają ich autora w jednym rzędzie z najwybitniejszymi przedstawicielami gatunku: został uznany za „amerykańskiego Johna Le Carré”. W swoich powieściach interesuje się szczególnie tematyką „zimnej” wojny, działalnością wywiadowczą (CIA) oraz historią Związku Radzieckiego. Szczególnym uznaniem spośród jego politycznych thrillerów  cieszą się:  The October Circle (1975), Mother Russia (1978), The Debriefing (1979), The Sisters (1986), The Revolutionist (1988), The Visitig Professor (1994) oraz  bestsellery z listy „New York Timesa”, obydwa wydane nakładem Noir sur Blanc:  W gąszczu luster. Powieść o CIA  (2005)  oraz Legendy, czyli maski szpiega (2006). Jego utwory zostały przełożone na dwanaście języków.

Epigram na Stalina jest pierwszą powieścią Littella pozbawioną wątków sensacyjnych, natomiast skupiającą się na historyczno-obyczajowo-psychologicznych aspektach opisywanych wydarzeń. Bardzo dobre przyjęcie tej książki przez czytelników i krytyków dowodzi znakomitego warsztatu pisarskiego Roberta Littella.

 Wydawcą ksiązki jest Noir sur Blanc.

 

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj