Nahda, przebudzenie
Na przełomie XIX i XX w. świat arabski wszedł w okres nahdy – przebudzenia, odrodzenia. Zaczęło się ono w Egipcie, od oświaty przechodząc do literatury, życia społecznego i politycznego.

Bodźce.

W okresie nahdy świat arabski przeniknął prąd modernizmu (hadasa) jako konglomerat wzorów rodzimych i obcych. Jego wymogom starał się sprostać już Napoleon Bonaparte w czasie swojej słynnej ekspedycji do Egiptu i Syrii (art. s. 84), przyjmując islam, imię Alego i uczęszczając do meczetu. Francuzi wycofali się pod presją powstania egipskiego, ale ich kultura dała Egipcjanom do myślenia. Bodźcem do odrodzenia świata arabskiego były też reformy w imperium tureckim, którego pozostawał częścią; szerokim echem odbiło się zwłaszcza powstanie organizacji Młodych Turków (1908 r.).

Odrodzenie przebiegało na różnych poziomach. Rozpoczynało się od oświaty i kultury, inspirowało literaturę. Wyrażało się w trendach religijno-politycznych, zwłaszcza tak kluczowych jak panislamizm i panarabizm. Na tym poziomie na plan pierwszy wysuwała się potrzeba powrotu do Koranu jako podstawy jedności muzułmańskiej, oczyszczenie islamu od wypaczeń, a także walki narodowowyzwoleńcze, najpierw przeciwko hegemonii Turcji zajmującej od 1517 r. kraje arabskiego wschodu i zachodu (art. s. 76), potem przeciw mocarstwom kolonialnym (Anglii i Francji, art. s. 90). Wielkie zasługi w walkach o niepodległość i oświecenie Egiptu położyli Mustafa Kamil (1874–1908 r.), publicysta i działacz polityczny, oraz Sad Az-Zaghlul (1858–1927 r.), przywódca powstania egipskiego 1919 r.

Nahdę zapoczątkował Muhammad Ali (1769–1849 r.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną