Kodeks wychowawczy chłopca brytyjskiego
Brytyjski sport epoki imperialnej nie stanowił bynajmniej widowiskowego, rekreacyjnego marginesu. Imperium potrzebowało ludzi o osobowościach dynamicznych, fizycznie sprawnych i odpornych na niedogodności egzotycznych klimatów kolonialnych.
Wyścigi konne w Ascott
Getty Images

Wyścigi konne w Ascott

Fair play. Historycznie ważnym czynnikiem tworzącym etos sportu brytyjskiego, niespotykany w takim stopniu w innych krajach europejskich, była jego funkcja jako substytutu prestiżu klasowego. Początki tego zjawiska sięgają schyłku średniowiecza, gdy klasa rycerska utraciła swój dawny status militarny i znajdowała namiastki dawnego znaczenia w ćwiczeniach wojskowych i turniejowych, stopniowo przekształcając je w nowożytne sporty. W ten sposób przenikał do sportu dawny rycerski kodeks fair play (ang. czysta gra), który stał się podstawą etyki sportu. „W tych dwu słowach, fair play – pisał historyk sportu brytyjskiego Richard Holt – zawarte jest wszystko, co angielskie i co wychowanie i etyka uważają za najlepsze”.

Pojęcie fair play jako etyki rycerskiej pojawiło się po raz pierwszy w XIV w. w anonimowym poemacie „Oblężenie Jerozolimy”. W sensie sportowym użyte zostało w 1568 r. w liście Francisa Knollysa do Elżbiety I z opisem gry w piłkę na dworze Marii Stuart. Do szerokiej popularyzacji pojęcia przyczynił się nie kto inny, tylko William Shakespeare, który użył pojęcia fair play trzykrotnie: raz w dramacie „Burza” w odniesieniu do gry w szachy oraz dwukrotnie w „Życiu i śmierci króla Jana”, w tradycyjnym ujęciu etyki rycerskiej.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj