Od Galla Anonima do Jana Długosza
XII–XVII w.
Jak ustalił się w polskiej świadomości kanon początków Polski?
Kaplica Królewska, tzw. złota, w katedrze poznańskiej, ufundowana głównie przez Edwarda Raczyńskiego, ukończona w latach 1836–37.
Marek Maruszak/Forum

Kaplica Królewska, tzw. złota, w katedrze poznańskiej, ufundowana głównie przez Edwarda Raczyńskiego, ukończona w latach 1836–37.

Opowieści o początkach. „Mieszko urodził się ślepy i ochrzczony w Pradze cudem bożym światło [wzrok] odzyskał. Co widząc, dostojnicy, którzy z nim byli, wołali »poley« i stąd nazwani zostali Polanami z powodu polania wodą chrztu świętego. (…) I widząc tak wspaniały cud starsi królestwa zostali ochrzczeni w Pradze i następnie cała Polska od »poley« się nazwała” – w ten sposób XV-wieczny historyk Sędziwój z Czechla wyobrażał sobie chrzest Mieszka I, a także wyjaśniał, skąd wzięła się nazwa Polaków i Polski. Fragment ten pokazuje, że opowieści o początkach były nie tylko erudycyjnymi rozważaniami o najdawniejszych dziejach państwa i ludu Polaków. Przekazy te wyjaśniały powody istnienia wielu instytucji, zwyczajów, a nawet uzasadniały takie lub inne granice kraju. Wskazywały one też wzory postępowania i wartości, do których można było się odwoływać. Informacje te wykorzystywano również w aktualnych sporach politycznych i ideologicznych. Opowieści o początkach miały ogromne znaczenie dla kształtowania polskiej tożsamości, a także tożsamości lokalnych wspólnot.

Piastowie u władzy. Najdawniejszą opowieść o początkach Polski przynosi kronika tzw. Galla Anonima z początków XII w. Kronikarz chciał przede wszystkim przedstawić chwalebne czyny Bolesława Krzywoustego oraz jego przodków – dynastii piastowskiej.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj