Nowy styl prowadzenia wojny
Spuścizna wojskowa Kościuszki stała się naturalnym punktem odniesienia dla polskich żołnierzy i generałów następnych pokoleń.
Szabla paradna, XVIII w.
Pracownia Fotograficzna Muzeum Narodowego w Krakowie

Szabla paradna, XVIII w.

Żołnierz-obywatel. Lata działalności wojskowej Kościuszki (1776–94) to czas gwałtownych przemian sztuki wojennej pod wpływem amerykańskiej walki o niepodległość oraz rewolucji francuskiej. W obu przypadkach obywatele wzięli sprawy w swoje ręce i zmobilizowali takie siły, o których europejskie monarchie nie mogły marzyć. Kościuszko czerpał z tych doświadczeń.

Liczni teoretycy wojny i wodzowie (z tak znanym dowódcą jak marszałek Francji Maurycy Saski na czele) sądzili na przełomie XVII i XVIII w., że „zręczny generał może wojować całe życie, nie będąc zmuszonym do stoczenia bitwy”. Była to epoka kunsztownej sztuki wojennej, w której zgrabnie pomyślany manewr miał nieprzyjaciela postawić w tak niekorzystnych dlań warunkach operacyjnych i taktycznych (zagrożenie komunikacji, zły teren), że uznawał się za pobitego i wycofywał bez bitwy. A gdy już do starcia doszło, oficerowie obu stron byli dla siebie pełni kurtuazji i zachowywali się z wyszukaną grzecznością: występowali przed front, kłaniali się przeciwnikom i długo się certowali, uprzejmie sobie ustępując pierwszeństwa salwy.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj