szukaj
Najpopularniejsze kościuszkowskie motywy ikonograficzne
„Wyglądam bardziej na księdza niż na żołnierza”
Przegląd najpopularniejszych motywów kościuszkowskich w ikonografii z epoki.
Przysięga Kościuszki na Rynku Głównym w Krakowie, obraz Michała Stachowicza z ok. 1821 r. Dzieło powstało na podstawie szkicu.
Jacek Świderski/Muzeum Narodowe w Krakowie

Przysięga Kościuszki na Rynku Głównym w Krakowie, obraz Michała Stachowicza z ok. 1821 r. Dzieło powstało na podstawie szkicu.

Na portretach ideał. Postać Tadeusza Kościuszki z oczywistych względów znalazła niezliczone odwzorowania, samych konterfektów wykonanych za jego życia zachowało się około setki. Portretowali go artyści francuscy, niemieccy, angielscy, szwedzcy, włoscy, holenderscy. Opisy jego rzeczywistego wyglądu dowodzą, że malarze starali się go upiększać, nie eksponować nieregularności rysów twarzy i zadartego nosa. Najistotniejsza była funkcja propagandowa: w budujący sposób ukazywać bohatera. Nic dziwnego, że Wirydianna Fiszerowa, pamiętnikarka epoki, kiedy poznała 57-letniego Kościuszkę, zauważyła: „Był całkiem inny, niż go sobie wyobrażałam na podstawie portretów widzianych w Polsce”.

Rycerz, generał, heros. Pierwszy znany portret Kościuszki powstał – jak ustalił Marian Gumowski, autor książki „Portrety Kościuszki” – w 1790 r. i nie odbiegał od gustu epoki: wyidealizowana twarz 44-letniego wojskowego ma wyraz młodzieńczy i wdzięczny. Ten pastel się nie zachował, znamy go dzięki litograficznej kopii z poznańskiego warsztatu litograficznego Wiktora Kurnatowskiego z 1845 r. Późniejsze wizerunki przywódcy niewiele odbiegały od tej konwencji.

Do wczesnych podobizn należy portret w stalowej zbroi, wykonany w 1792 r. przez Josepha Grassiego, artystę austriackiego, syna włoskiego złotnika. Poróżniony z kolegami z Wiednia przyjechał do Warszawy, gdzie stał się wziętym portrecistą i nadwornym malarzem króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj