Wpływ reformacji na dzieje Europy

Europa po rozłamie
Jakie były konsekwencje kościelnego rozłamu dla ziemskich porządków?
Porównanie doktryny Lutra i katolickiej praktyki, drzeworyt Lucasa Cranacha (Młodszego), 1546 r
BEW

Porównanie doktryny Lutra i katolickiej praktyki, drzeworyt Lucasa Cranacha (Młodszego), 1546 r

Trzy spojrzenia. Zasadnicza i oczywista kontrowersja dzieliła zwolenników i przeciwników reformacji. Władze Kościoła rzymskokatolickiego, a potem także katolickie elity świeckie długo i konsekwentnie potępiały inicjatorów oraz zwolenników reformacji jako tych, którzy wprowadzili podział w zachodnim Kościele, co miało być przyczyną jego osłabienia.

Diametralnie przeciwne stanowisko prezentowali ewangelicy, którzy uważali, iż postulaty reformy formułowane przez Marcina Lutra, Ulricha Zwingliego, Jana Kalwina i innych reformatorów pierwszego pokolenia dawały szansę gruntownej naprawy chrześcijaństwa zepsutego przez panowanie „babilońskiej nierządnicy”, czyli instytucji papiestwa. Dlatego dopiero w latach 30. XVI w., gdy było już jasne, że postulaty luterańskiej reformy nie zostaną w Rzymie zaakceptowane, Marcin Luter i Filip Melanchton zdecydowali się ogłosić wyznanie augsburskie i na tej podstawie budować zręby niezależnego od Rzymu Kościoła ewangelickiego.

Interesujące, że podobne jak katolicy poglądy reprezentowała w XVI w. trzecia strona, czyli dystansujący się od zaciekłych sporów teologicznych humaniści. Niezależnie od zamiaru nieangażowania się w owe rabies theologorum, szczególnie przedstawiciele tzw. północnoeuropejskiego humanizmu, ukształtowani w duchu intelektualnej tradycji Erazma z Rotterdamu, od początku uznawali podział zachodniego chrześcijaństwa za gorszące nieszczęście. Poglądy takie głosił – niezależnie od sporu z Lutrem o wolną wolę – sam Erazm, a jego uczniowie i kontynuatorzy formułowali projekty porozumienia katolików z ewangelikami.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj