Jagiellonowie – patroni sztuk i nauk

„Niewidywana u innych królów wspaniałość”
Mecenasi artystów i uczonych.
Jagiełło i Jadwiga jako fundatorzy Akademii Krakowskiej na obrazie z XVI w.
AN

Jagiełło i Jadwiga jako fundatorzy Akademii Krakowskiej na obrazie z XVI w.

Wymowa pewnego portretu. Na portrecie z 1553 r. Gian Giacomo Caraglio, wysokiej klasy złotnik, rytownik i płatnerz z Werony, jest odziany w pozbawiony ozdób strój dworzanina. Wyciąga dłoń w kierunku białego orła w koronie z monogramem królewskim na szyi (SA, od Sigismundus Augustus). Ptak, przesadnie smukły, rozpościera skrzydła, którymi zdaje się obejmować mistrza. Obaj spoglądają na siebie: królewskie zwierzę dominująco z góry, artysta w uniżonej pozie. Caraglio, twórca wielu klejnotów królewskich Jagiellonów, w tym serii medali z podobiznami władców, trafił na dwór Zygmunta I Starego w 1545 r., a po śmierci króla służył także jego następcy. Od Zygmunta II Augusta otrzymał tytuł szlachecki. I chyba z tej okazji powstał wspomniany portret pędzla Parisa Bordonego, bo Caraglio wkrótce po uhonorowaniu przez króla wybrał się w podróż do rodzinnych Włoch.

Można by uznać to dzieło – z przymrużeniem oka – za scenę rodzajową w pałacowej ptaszarni. W istocie w alegorycznej formie przedstawia instytucję mecenatu królewskiego, która w czasie panowania Jagiellonów przybierała różne formy, zanim w pełni rozkwitła na dworach Zygmunta I Starego i Zygmunta II Augusta.

Bizantyńskie upodobania. Władysław II Jagiełło manifestował pobożność poprzez opiekę nad Kościołem. Fundował świątynie, m.in. nieistniejący już kościół Świętego Krzyża w Krakowie, Bożego Ciała w Poznaniu czy kościół z klasztorem brygidek w Lublinie. Przypisuje mu się renowację cudownego obrazu z klasztoru paulinów na Jasnej Górze i ufundowanie srebrnych blach do jego dekoracji.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj