Szukana fraza:
-
Nauka
Jak i po co nurkowali starożytni. Sprzętu nie mieli. Ile dało się wytrzymać pod wodą?
Starożytni nurkowali bez sprzętu po gąbki, perły i skarby. Ile byli w stanie wytrzymać i jakimi technikami się posługiwali? Opowiada archeolog i nurek prof. Bartosz Kontny z Uniwersytetu Warszawskiego.
07.06.2026Polityka 23.2026 (3567) z dnia 01.06.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 75Oryginalny tytuł tekstu: „Zanurzeni w antyku” -
Polityka o historii
Nie tylko Bona, czyli kobiety, bez których nie byłoby Polski. Kulisy królewskich dworów
W nowym odcinku podkastu „Polityka o historii” rozmawiamy o kobietach dwóch wielkich dynastii: Piastów i Jagiellonów. O tych, które rodziły następców tronu, budowały sojusze, wpływały na religię, kulturę i politykę.
02.06.2026 -
Historia
Recenzja książki: Simon Parkin, „Zakazany ogród Stalina”
Poruszająca przypowieść o upolitycznieniu nauki, przemocy ideologii i cenie za niezależne myślenie.
26.05.2026Polityka 22.2026 (3566) z dnia 26.05.2026; Historia; s. 71Oryginalny tytuł tekstu: „Nietykalne ziarna” -
Nauka
Ze świtą w zaświaty. Skąd się wywodzą krwawe pradziejowe rytuały pogrzebowe. I co z nich zostało
W królestwie Silla przez 300 lat mordowano ludzi, by towarzyszyli zmarłemu panu. Ta przemoc przekształciła się w bezwzględną hierarchię stanową, której echa słychać w Korei do dziś.
ludzkie ofiary i zwierzęta. W Tunnug 1 w Tuwie z końca IX w. p.n.e. było to 18 koni i co najmniej jeden człowiek. Podobnych odkryć dokonywano w pochówkach skandynawskich i na północnym wybrzeżu Peru, w kulturze Moche, w elitarnych pochówkach z pierwszej połowy I tysiąclecia n.e. W grobie w Huaca Cao Viejo
26.05.2026Polityka 22.2026 (3566) z dnia 26.05.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 64Oryginalny tytuł tekstu: „Ze świtą w zaświaty” -
Nauka
Wielka Piramida w Gizie przetrwa nawet trzęsienie ziemi. Architektom tego nie zawdzięcza
Licząca 4,6 tys. lat piramida Cheopsa ma wyjątkowo korzystne właściwości dynamiczne i zaskakująco dobrze znosi drgania sejsmiczne – ogłosili właśnie naukowcy. Czy to dowód zaawansowania starożytnej technologii? Z entuzjazmem lepiej nie przesadzać.
21.05.2026 -
Pomocnik Historyczny
Hades. Brat Dzeusa i Posejdona, władca zaświatów
Bóg podziemia, syn Kronosa i Rei.
20.05.2026Pomocnik Historyczny „Bogowie i herosi” z dnia 18.05.2026; s. 47Oryginalny tytuł tekstu: „Hades” -
Pomocnik Historyczny
Religijność i mitologia starożytnych Greków
Czy Grecy wierzyli w swoich bogów i do czego służyły im mity.
20.05.2026Pomocnik Historyczny „Bogowie i herosi” z dnia 18.05.2026; s. 16Oryginalny tytuł tekstu: „„Iż ten błądzić nie może, kto bogom ulega”” -
Pomocnik Historyczny
Chaos, Gaja, Uranos. Pierwotne przed-bóstwa
Pierwsze pokolenie bogów, pierwotne siły Kosmosu.
20.05.2026Pomocnik Historyczny „Bogowie i herosi” z dnia 18.05.2026; s. 30Oryginalny tytuł tekstu: „Chaos, Gaja, Uranos” -
Pomocnik Historyczny
Posejdon, pan morza i uosobienie sił natury
Bóg morza, syn Kronosa i Rei.
20.05.2026Pomocnik Historyczny „Bogowie i herosi” z dnia 18.05.2026; s. 68Oryginalny tytuł tekstu: „Posejdon” -
Pomocnik Historyczny
Perseusz, pogromca Meduzy
Heros, syn Dzeusa i Danae.
20.05.2026Pomocnik Historyczny „Bogowie i herosi” z dnia 18.05.2026; s. 66Oryginalny tytuł tekstu: „Perseusz” -
Pomocnik Historyczny
Od Achillesa po Tezeusza. Krótki przewodnik po mitologicznych postaciach
Krótki przewodnik, jak rozpoznać mitologiczną postać.
20.05.2026Pomocnik Historyczny „Bogowie i herosi” z dnia 18.05.2026; s. 76Oryginalny tytuł tekstu: „Atrybuty i symbole” -
Pomocnik Historyczny
Debata wokół „Iliady” i „Odysei” trwa od wieków i zapewne nigdy się nie skończy
Ilu było Homerów – wyjaśnia prof. Marek Węcowski.
20.05.2026Pomocnik Historyczny „Bogowie i herosi” z dnia 18.05.2026; s. 78Oryginalny tytuł tekstu: „„Ten, który łączy pieśni”” -
Historia
Amazonki i inne niepokorne. W mitologii budziły fascynację i lęk. Grecy sobie z nimi nie radzili
O kobietach w greckiej mitologii – silnych, groźnych, niepoddających się kontroli – opowiada dr hab. Aleksandra Klęczar.
19.05.2026Polityka 21.2026 (3565) z dnia 19.05.2026; Historia; s. 72Oryginalny tytuł tekstu: „Amazonki i inne niepokorne” -
Nauka
Dingo sprzed tysiąca lat pochowano jak członka rodziny. To nowy rozdział historii o czułości
Grób dingo sprzed około tysiąca lat odkryto w australijskim Parku Narodowym Kinchega nad rzeką Darling. To kolejny rozdział historii o czułości, jaką ludzie obdarzali psy. I dowodzi, że dzisiejszy stosunek do nich nie jest wyjątkowy.
18.05.2026 -
Nauka
Żadnej pracy się nie bały! Kobiety polowały czy siedziały przy ognisku? Archeologia obala mity
Czy nierówność między płciami istniała zawsze? A może to tylko jedna z wielu możliwych wersji ludzkiej historii – najlepiej udokumentowana, bo spisana później?
17.05.2026Polityka 20.2026 (3564) z dnia 12.05.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 71Oryginalny tytuł tekstu: „Żadnej pracy się nie bały” -
Nauka
Neandertalczyk też chodził do dentysty. Dłubanie w zębach to jeden z najstarszych ludzkich nawyków
Ból zęba potrafi doprowadzić do rozpaczy. Dziś sięgamy po tabletkę albo idziemy do stomatologa. Ale co robił neandertalczyk 59 tys. lat temu, kiedy pulsujący ból trzonowca nie pozwalał mu spać, jeść ani gryźć mięsa? Leczył ząb kamiennym wiertłem.
13.05.2026 -
Ludzie i style
Siwe znaczy czyje?
Siwizna przestaje być wyłącznie problemem do ukrycia, a zaczyna być jednym ze sposobów bycia w świecie. Na jakich zasadach?
05.05.2026Polityka 19.2026 (3563) z dnia 05.05.2026; Ludzie i Style; s. 101 -
Polityka o historii
Jak badamy mumie? Zagadka Tutanchamona i trzy muzea, czyli po co dziś lecieć do Kairu
Czy wystawianie ciał dawnych władców to wciąż temat tabu, a Egipcjanie naprawdę pogubili się w tym, kogo skrywają królewskie grobowce? O to – i nie tylko – dr. Wojciecha Ejsmonda wypytuje Agnieszka Krzemińska. Jest też o trzech kairskich muzeach. Które z nich warto zobaczyć?
05.05.2026 -
Nauka
Skąd są Piastowie? Temat jest wrażliwy, Polacy próbują go badać. Prosta opowieść się rozpadła
Słowianie czy zachodni Europejczycy? Pytanie o pochodzenie pierwszej polskiej dynastii wróciło za sprawą najnowszych wyników badań genetycznych. Odpowiedzi nie ma. I być może nigdy nie będzie.
naszej narodowej narracji i stają się elementem znacznie większej układanki, znanej jak dotąd jedynie ze źródeł historycznych. – Większość badaczy skupia się na chromosomach Y, które stanowią mniej niż 1 proc. genomu. Dlaczego nie zastanawiają się, skąd były kobiety i pozostałe części genomu
21.04.2026Polityka 17.2026 (3561) z dnia 21.04.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 58Oryginalny tytuł tekstu: „Geny Piastów” -
Polityka o historii
Skąd pochodzą Piastowie? Nowe badania DNA przynoszą jeszcze więcej fascynujących pytań
Nowe badania DNA Piastów miały przynieść odpowiedzi, a przyniosły jeszcze więcej pytań. I właśnie od tej niejednoznaczności zaczyna się rozmowa z prof. Andrzejem Buko – archeologiem, który od lat bada początki polskiej państwowości.
14.04.2026 -
Nauka
Demokracja przed Atenami. Gdzie i kiedy tak naprawdę się narodziła? Długo się myliliśmy
Do niedawna sądziliśmy, że demokracja narodziła się w Atenach w V w. p.n.e., a poza światem śródziemnomorskim dominowały monarchie i imperia. Z badań archeologów wyłania się inny obraz.
07.04.2026Polityka 15.2026 (3559) z dnia 07.04.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 64Oryginalny tytuł tekstu: „Demokracja przed Atenami” -
Nauka
Może by zasiać co…? Złożone dzieje rolników i łowców-zbieraczy. Tak się zmieniały reguły gry
Przejście od łowiectwa do rolnictwa nie było nieuniknionym etapem historii ludzkości. Nie było też jednej „rewolucji neolitycznej”, lecz setki lokalnych „eksperymentów społecznych”.
31.03.2026Polityka 14.2026 (3558) z dnia 31.03.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 67Oryginalny tytuł tekstu: „Może by zasiać co…” -
Polityka o historii
Encyklopedia brzydkiej mody. Śmiejąc się z dawnych trendów, śmiejemy się trochę z samych siebie
Z Karoliną Żebrowską rozmawiamy o ciele, władzy, klasie i wyobraźni. I o tym, że historyczny strój bywa lepszym źródłem wiedzy o społeczeństwie niż niejeden dokument.
31.03.2026 -
Nauka
Witruwiusz, rzymski inżynier. Archeolodzy czytają go z łopatą w ręku, architekci – z planem miasta
Witruwiusz nie był tylko teoretykiem piękna. Nowe odkrycia ukazują go jako inżyniera, który spisywał doświadczenia z placu budowy.
28.03.2026Polityka 13.2026 (3557) z dnia 24.03.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 62Oryginalny tytuł tekstu: „Rzym w stanie surowym” -
Historia
Kto to, do cholery, wymyślił! Czyli recenzujemy nowe książki historyczne
24.03.2026Polityka 13.2026 (3557) z dnia 24.03.2026; Historia; s. 67Oryginalny tytuł tekstu: „Prosto z książki” -
Nauka
„Wiedza i Życie”: od samouków do epoki algorytmów. 100 lat najważniejszego polskiego miesięcznika popularnonaukowego
Wydawany przez POLITYKĘ miesięcznik „Wiedza i Życie” kończy właśnie 100 lat. I jest najstarszym czasopismem w Polsce. Jego losy pokazują, jak zmieniało się miejsce nauki w społeczeństwie. Dziś, w czasach internetowych kłamstw i kryzysu rozumu, „Wiedza i Życie” jest wciąż potrzebna.
15.03.2026Polityka 11.2026 (3555) z dnia 10.03.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 61Oryginalny tytuł tekstu: „Sto lat między wiedzą a życiem” -
Polityka o historii
Archeologia wojny: kiedy ziemia lub woda „pamiętają” walkę. Jakie rzeczy pozostawia po sobie wojna?
Na rozmowę z prof. Bartoszem Kontnym o tym, jak archeologia uczy nas patrzeć na konflikty nie tylko przez pryzmat bitew i bohaterów, lecz także rzeczy, które po nich zostają, zaprasza Agnieszka Krzemińska.
10.03.2026 -
Historia
Kobiety PRL-u. Jak radziły sobie w socjalizmie? Obiecano im równość, otrzymały patriarchat
Socjalizm obiecał kobietom równość, w praktyce utrwalił patriarchat. Jak radziły sobie w tym systemie, opowiada prof. Błażej Brzostek, autor książki „Życie codzienne kobiet w PRL”.
08.03.2026Polityka 10.2026 (3554) z dnia 03.03.2026; Historia; s. 62Oryginalny tytuł tekstu: „Kobiety PRL-u” -
Nauka
Dzieje lustra: od magii obsydianu do filtrów na Instagramie. Dziś Narcyz pochyla się nad ekranem
Od Narcyza pochylonego nad taflą jeziora po selfie – historia zwierciadeł to opowieść o tym, jak obraz przejmował władzę nad naszymi wyobrażeniami o samych sobie.
28.02.2026Polityka 9.2026 (3553) z dnia 24.02.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 61Oryginalny tytuł tekstu: „Po drugiej stronie lustra” -
Polityka o historii
Kto naprawdę rządził Grenlandią? Czas zmienić myślenie. Ta wyspa nigdy nie była pusta
To opowieść o wyspie, którą ktoś dziś chce kupić, przejąć lub symbolicznie odzyskać – choć jej najstarsi i najtrwalsi gospodarze byli tu na długo przed sagami i państwami narodowymi.
24.02.2026 -
Historia
Dzieje Sycylii i „beautiful blondynkas”. Recenzujemy nowe książki historyczne
24.02.2026Polityka 9.2026 (3553) z dnia 24.02.2026; Historia; s. 71Oryginalny tytuł tekstu: „Prosto z książki” -
Polityka o historii
„Ołowiane dzieci”: serial na faktach? Oglądamy, sprawdzamy. Oto prawdziwa historia Szopienic
Czy ekranowa opowieść oddaje rzeczywisty przebieg wydarzeń? Rozmawiamy z Anną Kowalczyk – o pamięci, odpowiedzialności i o tym, dlaczego ta historia wciąż dotyczy nas wszystkich.
17.02.2026 -
Nauka
Sudan milczy, Gaza krzyczy. Te wojny to dwa różne modele destrukcji kultury. Zostanie choć ślad?
Dziedzictwo kulturowe jest jedną z pierwszych ofiar współczesnych konfliktów. Dwie wojny – w Afryce i na Bliskim Wschodzie – to jednocześnie dwa modele destrukcji pamięci.
03.02.2026Polityka 6.2026 (3550) z dnia 03.02.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 61Oryginalny tytuł tekstu: „Sudan milczy, Gaza krzyczy” -
Historia
A gdyby minione cywilizacje mogły do nas przemówić? Recenzujemy nowe książki historyczne
27.01.2026Polityka 5.2026 (3549) z dnia 27.01.2026; Historia; s. 73Oryginalny tytuł tekstu: „Prosto z książki” -
Nauka
Naukowcy w końcu to sprawdzili. Rozmiar ma znaczenie, ale inne, nie seksualne
Dlaczego ludzki penis jest tak duży w porównaniu z innymi naczelnymi? To pytanie od lat krążyło po obrzeżach nauki – niby oczywiste, a jednak rzadko badane eksperymentalnie. Teraz wreszcie ktoś to sprawdził i okazało się, że „znaczenie” jest mniej seksualne, a bardziej wizerunkowe.
22.01.2026 -
Nauka
Grota gra, wspólnota tańczy! Jakiej muzyki słuchali ludzie paleolitu? I do czego służył im dźwięk
Jakiej muzyki słuchali ludzie paleolitu? Trudno to ustalić bez kopalnego zapisu, ale możemy być pewni, że dźwięk był jednym z kluczowych elementów ich doświadczenia.
19.01.2026Polityka 3.2026 (3547) z dnia 13.01.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 63Oryginalny tytuł tekstu: „Grota gra, wspólnota tańczy” -
Polityka o historii
Kobiety w PRL: niewidzialna połowa „dziesiątej potęgi”. Patrzymy w przeszłość bez nostalgicznej mgiełki
To opowieść o PRL bez nostalgicznej mgiełki i bez łatwego potępienia, ze wszystkimi paradoksami, niuansami i Okrągłym Stołem, który symbolicznie domyka historię kobiet tamtych czasów.
13.01.2026 -
Polityka o historii
Czy paleolit to historia? I dlaczego został na Ziemi tylko jeden gatunek człowieka
Pradzieje wydawały się prostą drogą wiodącą do nas. Tymczasem coraz wyraźniej widać, że była to raczej plątanina ścieżek, prób i ślepych zaułków – a fakt, że dziś na Ziemi został tylko jeden gatunek człowieka, jest dziejową anomalią.
06.01.2026 -
Ludzie i style
Ziółka, napary i wywary wracają do łask. Przykład matchy niech będzie przestrogą
W chłodne dni i wieczory organizm domaga się regeneracji, ciepła, łagodności. To czas, gdy do łask wracają proste, aromatyczne i kojące napary.
29.12.2025Polityka 1/2.2026 (3546) z dnia 29.12.2025; Ludzie i Style; s. 142Oryginalny tytuł tekstu: „Zaparz sobie spokój” -
Nauka
Czy bez śmierci życie miałoby jeszcze sens? Z pragnieniem wiecznej młodości są trzy problemy
Jeśli da się wydłużyć życie o kilkadziesiąt lat, to co stanie się z miłością, radością, poczuciem sensu? Najnowsza nauka spotyka się z najstarszym pytaniem filozofii: czy bez śmierci życie miałoby jeszcze sens?
lat. Symbolem sukcesu biogeriatrii stała się grupa leków GLP-1 – semaglutyd (Ozempic), tirzepatyd i pokrewne preparaty – stosowanych pierwotnie w leczeniu cukrzycy typu 2, a dziś znanych z tego, że regulują apetyt, spalanie tłuszczu, metabolizm oraz wpływają na starzenie się skóry i
29.12.2025Polityka 1/2.2026 (3546) z dnia 29.12.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 78Oryginalny tytuł tekstu: „Zawracanie rzeki życia” -
Polityka o historii
Czy Jezus na pewno urodził się 25 grudnia? Boże Narodzenie: fakty i mity
Choć dziś jest to święto radosne, w przeszłości ojcowie Kościoła mieli pretensje, że chrześcijanie, naśladując pogan, bawią się za radośnie, za głośno, za hucznie.
23.12.2025 -
Nauka
Dziś światło i ciepło to kwestia przycisku. Tęsknisz za „żywym ogniem”? To bywa zgubne
Nie wiemy, kiedy ktoś pierwszy powiedział „dawno, dawno temu…”, ale prawie na pewno stało się to nocą, przy świetle ogniska.
22.12.2025Polityka 51/52.2025 (3545) z dnia 16.12.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 86Oryginalny tytuł tekstu: „Wspólnota ognia” -
Nauka
Jak narodziły się państwa? Może wcale nie z wojny. Nowe badania podsuwają pewne tropy
Archeologia coraz wyraźniej dowodzi, że porządek społeczny nie musiał narodzić się z wojny, głodu czy przymusu, lecz z potrzeby wspólnego świętowania.
16.12.2025Polityka 51/52.2025 (3545) z dnia 16.12.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 99Oryginalny tytuł tekstu: „O powstawaniu państw” -
Nauka
Kto kogo udomowił? Z badań wynika, że pies działa jak probiotyk dla mózgu
Psy od tysięcy lat towarzyszą ludziom, ale dopiero teraz zaczynamy rozumieć, jak bardzo nas zmieniają i jak łatwo potrafimy im zaszkodzić w imię źle pojmowanej miłości.
10.12.2025 -
Historia
W Polsce ten władca nie był lubiany. Recenzujemy nowe książki historyczne
09.12.2025Polityka 50.2025 (3544) z dnia 09.12.2025; Historia; s. 75Oryginalny tytuł tekstu: „Prosto z książki” -
Polityka o historii
Jemy ramen, pijemy matchę, ale co my tak naprawdę wiemy o Japonii?
Wiemy o niej sporo, ale głównie z filmów. Wszystkich, którzy chcieliby dowiedzieć się więcej, zapraszamy do wysłuchania rozmowy z japonistką prof. Ewą Pałasz-Rutkowską.
09.12.2025 -
Historia
Mezopotamia i III Rzesza na kozetce. Recenzujemy nowe książki historyczne
25.11.2025Polityka 48.2025 (3542) z dnia 26.11.2025; Historia; s. 76Oryginalny tytuł tekstu: „Prosto z książki” -
Nauka
Wszystkie drogi prowadzą z Rzymu. Już wiadomo, jak imperium zbudowało nasz kontynent
Nowy cyfrowy atlas Itiner-e ujawnia niemal 300 tys. km rzymskich traktów. Pozwala zobaczyć, jak imperium zbudowało nasz kontynent. Rozmawiamy z prof. Tomem Brughmansem, współautorem projektu.
18.11.2025Polityka 47.2025 (3541) z dnia 19.11.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 67Oryginalny tytuł tekstu: „Wszystkie drogi prowadzą z Rzymu” -
Pomocnik Historyczny
„Pod pozorem pełnienia funkcji posłów”. Sun Zi i Eneasz Taktyk
W starożytności szpiegowanie było praktyką militarną, polityczną i administracyjną.
11.11.2025Pomocnik Historyczny „Opowieści o szpiegach” z dnia 09.11.2025; s. 7Oryginalny tytuł tekstu: „„Pod pozorem pełnienia funkcji posłów”” -
Nauka
Przychodzi Homo do lekarza... Przed tysiącami lat ludzie też chorowali. Jak przetrwali?
Przed tysiącami lat ludzie też chorowali. Jak przetrwali? Fragment książki naszej redakcyjnej koleżanki „Homo nie tylko sapiens. Inna opowieść o naszych przodkach”.
09.11.2025Polityka 45.2025 (3539) z dnia 04.11.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 56Oryginalny tytuł tekstu: „Przychodzi Homo do lekarza”