szukaj
Nagroda Architektoniczna POLITYKI 2011: Nominowani
Filary architektury
Chcemy, żeby w Polsce było ładniej. Dlatego ustanowiliśmy kolejne wyróżnienie Polityki – Nagrodę Architektoniczną. Będziemy ją przyznawać co roku. Przedstawiamy pięć obiektów, które w ogłoszonym przez nas konkursie uzyskały najwięcej nominacji i spośród których wybrany zostanie laureat Nagrody.
Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach
Tomasz Zakrzewski

Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach

Thespian - budynek usługowo-apartamentowy we Wrocławiu
Thomas Lewandovski/materiały prasowe

Thespian - budynek usługowo-apartamentowy we Wrocławiu

VitkAc - dom handlowy w Warszawie
Daniel Chrobak/materiały prasowe

VitkAc - dom handlowy w Warszawie

19 Dzielnica - koncepcja zabudowy fragmentu warszawskiej Woli
Jems Architekci/materiały prasowe

19 Dzielnica - koncepcja zabudowy fragmentu warszawskiej Woli

Kościół w Tarnowie nad Wisłą projektu pracowni Beton
Joanna Winiarska/Polityka

Kościół w Tarnowie nad Wisłą projektu pracowni Beton

Więcej o Nagrodzie Architektonicznej POLITYKI

***

W Polsce wręczanych jest kilka ważnych nagród w dziedzinie architektury, co zresztą odzwierciedla tendencje światowe. Wszelako wszystkie krajowe wyróżnienia przyznawane są przez samą branżę (stowarzyszenia, pisma branżowe, portale, firmy budowlane). I choć my także bardzo liczymy na wsparcie środowiska architektów i urbanistów, postanowiliśmy naszej nagrodzie nadać nieco szerszy wymiar. Dlatego do zgłaszania kandydatur zaprosiliśmy również twórców pracujących w przestrzeni publicznej oraz przedstawicieli organizacji i fundacji działających na rzecz poprawy jakości życia w miastach. Postanowiliśmy też nie ograniczać się do samej architektury, ale zachęcaliśmy, by głosować także na rozwiązania urbanistyczne, sztukę w przestrzeni publicznej, miejskie akcje i działania prospołeczne itp.

W sumie na nasz apel odpowiedziało 68 osób, instytucji i organizacji. Każdy mógł zgłosić pięć kandydatur do nagrody. Otrzymaliśmy 117 propozycji. Warto wspomnieć o nominacjach, jakie przedstawił nam zespół portalu Bryła.pl. Otóż zarekomendował on pięć realizacji, które zwyciężyły w ich internetowym plebiscycie na najlepsze budynki roku. Można więc powiedzieć, iż za tym jednym zgłoszeniem stało kilkanaście tysięcy innych głosów.

Wśród owych 117 propozycji najwięcej było realizacji architektonicznych. Prym wiodły budynki stawiane na potrzeby wyższych uczelni oraz obiekty rewitalizowane, a wśród nich takie perełki, jak schron we Wrocławiu przerobiony na tymczasową siedzibę Muzeum Współczesnego, Teatr Stary w Lublinie, przywracana od kilku lat do dawnej świetności Wyspa Młyńska w Bydgoszczy czy Zamek w Lidzbarku Warmińskim, w którym stworzono niezwykły hotel. Stosunkowo niewiele zgłoszono budowanych od podstaw siedzib instytucji kulturalnych (m.in. Muzeum AK i MOCAK w Krakowie), za to pojawiły się obiekty rzadko dostrzegane i chwalone za architekturę – żłobki, przedszkola czy szkolne hale sportowe. Jak się nietrudno domyślić, niemal nieobecna była architektura sakralna. Nic dziwnego, z estetycznego punktu widzenia to obszar żalu i rozpaczy. Z jednym wyjątkiem: wielokrotnie już chwalonej malutkiej kaplicy w Tarnowie nad Wisłą.

Wydawało się, iż na zgłoszenia powinna się bezpośrednio przełożyć budowlana superaktywność związana z organizacją Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej. Otóż przełożyła się umiarkowanie. Praktycznie nie dostrzeżono stadionów we Wrocławiu i w Warszawie, natomiast sporo głosów zebrała PGE Arena w Gdańsku. Wiele ciepłych słów padło też pod adresem inwestycji towarzyszącej rozgrywkom – nowego terminala lotniczego we Wrocławiu. Sporo głosów zebrał także zbudowany na Euro 2012 zintegrowany węzeł przesiadkowy PKP-MZK (również we Wrocławiu). Jego bardzo nowoczesna architektura okazała się też bardzo funkcjonalna, przemyślana w każdym szczególe.

W czasach PRL Polska szczyciła się swą myślą urbanistyczną, a nasi specjaliści planowali za granicą całe miasta. Dziś, niestety, nie radzą sobie nawet w rodzimym kraju, całkowicie wyparci przez drapieżną deweloperkę i kapitalistyczne reguły. Znalazło to swoje odzwierciedlenie także w zgłoszeniach do naszej nagrody. Na palcach jednej ręki policzyć można wskazane rozwiązania urbanistyczne i niemal za cud należy uznać fakt, że wśród czterech nominacji trafiła się realizacja, wprawdzie nie typowo urbanistyczna, ale jednak urbanistyczno-architektoniczna (19 Dzielnica).

Dla odmiany, wśród 117 propozycji znalazło się naprawdę dużo projektów architektury efemerycznej, ożywiającej na kilka miesięcy miasta i tworzonej bardziej z przesłaniem społecznym, integracyjnym, zabawowym, aniżeli estetycznym. Z takich czasowych przedsięwzięć szczególnie zapamiętano stołeczne projekty: „M3 Odblokuj” Stowarzyszenia Odblokuj, zrealizowane w Służewie nad Dolinką, UFO (Unexpected Fountain Occupation) na placu Na Rozdrożu, pawilon wystawienniczy zaprojektowany przez Olafura Eliassona, ekologiczny plac zabaw na Targówku czy adaptację pustostanu przy ul. Wilczej na squat Syrena.

Zgłaszano też projekty, które niekiedy z architekturą nie mają nic wspólnego, za to przyczyniają się do poprawy jakości życia w mieście, jak np. sieć rowerowych kontrapasów na poznańskich Jeżycach czy cykl demonstracji Kolektywu Modraszek przeciwko intensywnej zabudowie krakowskiego Zakrzówka. Kwintesencją tej grupy projektów jest propozycja Michała Wybieralskiego: „Nominacja symboliczna – dla wszystkich rozwiązań spowalniających ruch w śródmieściach polskich miast, w tym szczególnie: ograniczenia prędkości, systemy dróg i kontrapasów rowerowych, zamykanie ulic dla ruchu i tworzenie atrakcyjnej przestrzeni publicznej w miejscach wcześniej okupowanych przez parkujące samochody”.

 

Czytaj także

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj