Hrabia Hutten-Czapski - sponsor nauki polskiej
Dobry pruski Polak
Hrabia Bogdan Hutten-Czapski najpierw był pruskim oficerem, sekretarzem kanclerza Rzeszy i cesarskim dworakiem. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został jej lojalnym obywatelem, twórcą możnej fundacji na rzecz polskiej nauki.
Bogdan Hutten-Czapski w Smogulcu, 1929 r.
Narodowe Archiwum Cyfrowe

Bogdan Hutten-Czapski w Smogulcu, 1929 r.

Przyszedł na świat w 1851 r. w Smoguleckiej Wsi niedaleko Gołańczy. Jego ojciec Józef Napoleon po okresie burzliwej młodości (powstaniec listopadowy, emigrant, europejski rewolucjonista i mason) został administratorem dóbr smoguleckich hr. Karola Czarneckiego i Eleonory z Mielżyńskich, których małżeństwo bez miłości akurat dogasało. Kościół unieważnił ich ślub, co umożliwiło Eleonorze wyjście za Czapskiego. W 1851 r. urodziła syna Bogdana, a rok później jej drugi mąż umarł na cholerę.

Eleonora Czapska we wdowieństwie przeżyje jeszcze 23 lata, poświęcając je na pielęgnowanie swego zdrowia oraz wykształcenie i towarzyskie ustawienie syna. Pomocne okazały się tu przyjaźnie zadzierzgnięte jeszcze na pensji w Berlinie. Mężowie jej koleżanek, a także poznana w uzdrowisku cesarzowa Augusta to pierwsi protektorzy Bogdana. On sam „odebrał wychowanie na wskroś kosmopolityczne”. Po pierwszych latach nauki w Poznaniu, dalej kształcił się w Szwajcarii i Francji. Poznał członków panującej dynastii, niemieckich i francuskich arystokratów.

Wybuch wojny francusko-pruskiej zastaje Czapską z synem w Paryżu. Bogdan wywozi matkę do Ostendy. Chce jako ochotnik wstąpić do pruskiej armii, ale z uwagi na stan zdrowia dostaje odmowę. Decyduje się „być blisko Ojca Świętego w godzinie potrzeby”. Francuski garnizon w 1870 r.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną