Na czym polega aktualność myśli Marksa?
Marks nie żyje, niech żyje Marks!
Karol Marks umarł 130 lat temu. Na londyński cmentarz Highgate odprowadzała go tylko rodzina i najbliżsi przyjaciele. Wśród nich chyba jedynie Fryderyk Engels wierzył, że prawdziwe życie Marksa rozpocznie się po jego śmierci.
Berliński pomnik Marksa i Engelsa zaprasza do interakcji z filozofem.
Patrik Stollarz/AFP/EAST NEWS

Berliński pomnik Marksa i Engelsa zaprasza do interakcji z filozofem.

Na grobie Karola Marksa cały czas leżą świeże kwiaty. Co przyciąga odwiedzających? Słynne epitafium: „Filozofowie rozmaicie tylko interpretowali świat; idzie jednak o to, aby go zmienić”? Autor „Kapitału” w realizacji owej 11 spośród „Tez o Feuerbachu” okazał się nadzwyczaj skuteczny, dostrzegł to nawet papież Benedykt XVI w encyklice „Spe salvi” z 2007 r.: „Z wielką precyzją, chociaż w sposób jednostronny i wybiórczy, Marks opisał sytuację swojego czasu i z wielkim talentem analitycznym przedstawił drogę do rewolucji – nie tylko teoretycznie: z partią komunistyczną, która zrodziła się z manifestu komunistycznego z 1848 r., konkretnie ją zainicjował. Jego obietnica, dzięki precyzji analizy i jasnemu wskazaniu środków do osiągnięcia radykalnej przemiany, fascynowała i dziś na nowo fascynuje”.

Z kolei Terry Eagleton, współczesny brytyjski marksista, w książce „Why Marx Was Right” (Dlaczego Marks miał rację) przypomina, że historykom trudno byłoby wskazać rządy arystotelesowskie, kartezjańskie czy kantowskie. Reżimy odwołujące się bezpośrednio do idei Marksa i nazywające się wręcz marksistowskimi panowały przez wiele dekad XX w. na połowie kuli ziemskiej. Wątpliwe jednak, by sam filozof ucieszył się z takiego pośmiertnego triumfu marksizmu – systemy polityczne budowane pracowicie przez Lenina, Stalina, Mao Zedonga, Fidela Castro niewiele miały wspólnego z oryginalną ideą.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj