Historia polskich referendów
Apetyt na referenda
W najnowszej historii polskich plebiscytów równie ważna, co odpowiedź na postawione pytania, była kwestia, czy obywatele wezmą w nich udział. Niska frekwencja dwukrotnie przesądziła o unieważnieniu wyników. Tylko raz w referendum wypowiedziała się ponad połowa uprawnionych.
Plakaty zapowiadające referendum w sprawie reform gospodarczych i politycznych w 1987 r.
Wojtek Łaski/EAST NEWS

Plakaty zapowiadające referendum w sprawie reform gospodarczych i politycznych w 1987 r.

Referendum to instytucja stosunkowo nowa w polskiej praktyce ustrojowej. Jakie wnioski płyną z przebiegu i wyników referendów dotychczas przeprowadzonych w powojennej Polsce? Pomijamy tu zorganizowane w warunkach terroru i ewidentnie sfałszowane referendum z 1946 r.

Ostatnia broń generała

Pozory stabilizacji, jakie ekipa Wojciecha Jaruzelskiego osiągnęła w Polsce za pomocą instrumentarium stanu wojennego, zaczęły się rozwiewać w połowie lat 80. O niskich notowaniach rządu decydowała sytuacja gospodarcza, którą 69 proc. badanych przez CBOS w kwietniu 1987 r. oceniało jako złą lub bardzo złą. Na poprawę miało nadzieję jedynie 19 proc., a tylko pół procentu uznało, że rząd prowadzi słuszną politykę i osiąga dobre wyniki. Dane ekonomiczne w pełni usprawiedliwiały ten pesymizm – inflacja wynosiła 20 proc. rocznie, a dług zagraniczny wzrósł do niebotycznej sumy 30 mld dol. Partia podjęła więc szeroko propagowane prace nad „realizacją drugiego etapu reformy gospodarczej” (kiedy był pierwszy etap? – pytała opozycja). Aprobatę społeczną dla próby usprawnienia socjalistycznej ekonomii, które polegać miało na jakiejś mgliście określonej liberalizacji, ale też musiało pociągnąć za sobą znaczną podwyżkę cen i kosztów utrzymania, chciano uzyskać za pomocą referendum. W tym celu trzeba było dokonać zmian w konstytucji PRL, która takiej instytucji nie przewidywała.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną