Ukraiński ruch literackiego oporu w ZSRR
Buntownicy znad Dniepru
Bunt ukraińskich szistdesiatnyków, czyli pokolenia lat 60., nie nosił masowego charakteru jak na Zachodzie. Jednak jego uczestnicy ryzykowali w starciu z machiną totalitarnego państwa znacznie więcej niż ich koledzy nawet w PRL.
Wasyl Stus, zdjęcie z kartoteki milicyjnej, 1980 r.
AN

Wasyl Stus, zdjęcie z kartoteki milicyjnej, 1980 r.

Miano szistdesiatnyków przylgnęło do pokolenia ukraińskiej inteligencji, głównie humanistów, które weszło w dorosłość na przełomie lat 50. i 60. XX w. Ten niesformalizowany i elitarny ruch był nastawiony głównie na walkę z rusyfikacją i odrodzenie ukraińskiej kultury narodowej. Jego uczestnicy początkowo nie wysuwali haseł politycznych, ale jedynie sprzeciwiali się wszechobecnemu kłamstwu, obłudzie i nachalnej propagandzie oraz pragnęli twórczo rozwijać ukraińską kulturę narodową i bronić swobód religijnych.

Jednym z pierwszych ośrodków ich ruchu był kijowski Klub Młodzieży Twórczej. Pod pomnikiem Tarasa Szewczenki w stolicy Ukrainy publicznie czytano dzieła klasyki ukraińskiej. Pojawiły się wówczas nowe tytuły wydawane po ukraińsku. Nastąpił intensywny rozwój badań historycznych, językoznawczych i literaturoznawczych, co przejawiało się m.in. w zorganizowaniu w 1963 r. w Kijowie Kongresu Kultury i Języka. Nawet władze sowieckiej Ukrainy postulowały, by w większym stopniu używać języka ukraińskiego na studiach wyższych i w tym języku korespondowały z Moskwą.

Do podjęcia takiej aktywności zachęcał klimat odwilży, jaki zapanował w ZSRR po śmierci Józefa Stalina. Ten okres względnej, kontrolowanej swobody nie potrwał zbyt długo. Usunięcie Nikity Chruszczowa i objęcie władzy przez Leonida Breżniewa w październiku 1964 r.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną