Polsko-niemieckie stosunki nie należą do łatwych
Na jakie Niemcy zasługują Polacy?
Żeby mieć sąsiada, trzeba sąsiada poznać. Nieocenionym narzędziem w naszych relacjach z Niemcami jest wielotomowa Poznańska Biblioteka Niemiecka pod redakcją Huberta Orłowskiego.
Niemieckie doświadczenie w swej skrajności zbrodni i kary było kluczowe, ale i w jakiś sposób modelowe dla europejskiej katastrofy XX w.
Igor Morski

Niemieckie doświadczenie w swej skrajności zbrodni i kary było kluczowe, ale i w jakiś sposób modelowe dla europejskiej katastrofy XX w.

Tytuł tekstu jest zapożyczony od niemiecko-francuskiego historyka Josepha Rovana, który w 1934 r. jako protestancki „żydziak” wyemigrował z rodzicami z Niemiec do Francji. W czasie wojny był w ruchu oporu. Aresztowany przez gestapo podał się za swego mieszkającego w Afryce kolegę, dzięki czemu wylądował tylko w Dachau. Tam przeszedł na katolicyzm i już w październiku 1945 r. w „L’Esprit” opublikował sensacyjny esej pod tytułem „Takie Niemcy, na jakie zasłużymy” (L’Allemagne de nos mérites). Potem przez dziesięciolecia bywał doradcą rządów zarówno francuskiego, jak i niemieckiego.

Katastrofa Niemiec to także katastrofa Europy i Francji – pisał Rovan. Stąd wobec pokonanych nakaz nie zemsty czy upokorzenia, lecz sprawiedliwości i pojednania. „Zawsze, gdy w moim przeciwniku naruszana będzie godność człowieka, to i ja będę kaleczony”. Zabieganie o demokratyczny rozwój Niemiec jest obowiązkiem Francji – także dla samej Francji. „Według tej straszliwej rany, jaką są dziś Niemcy w sercu Europy, będą sądzone sąsiednie narody. Miarą naszych zasług będą Niemcy dnia jutrzejszego”.

Polska to nie Francja. Trudno więc byłoby w polskiej powojennej publicystyce znaleźć podobną uwagę, że również od nas zależy charakter przyszłych Niemiec, że kiedyś także i nas z tego rozliczy historia.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną