Od tego się zaczęło. Przypominamy 21 postulatów Solidarności z Sierpnia ’80
Tablice z 21 postulatami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego umieszczone na budynku portierni przy Bramie nr 2 Stoczni Gdańskiej im. Lenina
Wikipedia

Tablice z 21 postulatami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego umieszczone na budynku portierni przy Bramie nr 2 Stoczni Gdańskiej im. Lenina

Eksport wewnętrzny to była sieć sklepów Peweksu i Baltony, gdzie Polacy kupowali także polskie towary, ale wyłącznie za dolary (zwane walutą lub dewizami, obrót którymi był zresztą przez długie lata zakazany) lub za tzw. bony towarowe Banku PeKaO (niby-dolary). Na tej glebie wyrosła grupa zawodowa tzw. cinkciarzy, czyli nielegalnych handlarzy walutą.

12 Wprowadzić zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji, a nie przynależności partyjnej oraz znieść przywileje MO, SB i aparatu partyjnego poprzez: zrównanie zasiłków rodzinnych, zlikwidowanie specjalnych sprzedaży itp.

Ad 12. Zasada nomenklatury sprawiała, że wierność ideowa (poświadczona przynależnością partyjną) więcej znaczyła w karierze niż przydatność merytoryczna. Znane ironiczne powiedzenie brzmiało: „Dobry fachowiec, ale bezpartyjny”. Nomenklatura oplatała pajęczyną cały kraj i całe społeczeństwo. Były specjalne księgi nomenklatury, czyli wykaz stanowisk, których obsada jest w gestii poszczególnych szczebli aparatu PZPR, od komitetu zakładowego i gminnego począwszy, a na Biurze Politycznym skończywszy. Były to stanowiska w przemyśle, administracji, nauce, oświacie, służbie zdrowia, wojsku, milicji, ba!, nawet w sojuszniczych stronnictwach politycznych.

13 Wprowadzić na mięso i jego przetwory kartki – bony żywnościowe (do czasu opanowania sytuacji na rynku).

Ad 13. System kartek tak się wrył w świadomość społeczną, że żądano jego rozszerzenia, co miało gwarantować równość dostępu do deficytowych dóbr („żołądki mamy jednakowe”).

14 Obniżyć wiek emerytalny dla kobiet do 55 lat, a dla mężczyzn do lat 60 lub przepracowanie w PRL 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn bez względu na wiek.

15 Zrównać renty i emerytury starego portfela do poziomu aktualnie wypłacanych.

16 Poprawić warunki pracy służby zdrowia, co zapewni pełną opiekę medyczną osobom pracującym.

17 Zapewnić odpowiednią ilość miejsc w żłobkach i przedszkolach dla dzieci kobiet pracujących.

18 Wprowadzić urlop macierzyński płatny przez okres trzech lat na wychowanie dziecka.

19 Skrócić czas oczekiwania na mieszkania.

20 Podnieść diety z 40 zł na 100 złotych i dodatek za rozłąkę.

Ad 14–20. Postulaty świadczące o tym, co ludziom doskwierało najbardziej. Warto szczególnie zwrócić uwagę na 15 i 19. Emerytury to był wieczny problem w PRL. ZUS i składki emerytalne były fikcją. Emerytury wypłacano z kasy państwa. Stąd arbitralność rozwiązań i funkcjonowanie tzw. portfeli, różnicujących znacznie sytuację emerytów z poszczególnych lat. Sprawa ciągnie się do dziś.

Z kolei mieszkania to był (obok samochodów) najbardziej deficytowy towar trwałego użytku. W kolejce czekało się po 20 lat, ciułając pieniądze na specjalnych książeczkach mieszkaniowych (istnieją do dziś!), żebrało o przydział służbowego lub zakładowego. System ten uzależniał dodatkowo od władzy, tak samo jak przedpłaty na samochody, rozdzielnictwo talonów itp.

21 Wprowadzić wszystkie soboty wolne od pracy. Pracownikom w ruchu ciągłym i systemie czterobrygadowym brak wolnych sobót zrekompensować zwiększonym wymiarem urlopu wypoczynkowego lub innymi płatnymi dniami wolnymi od pracy.

Ad 21. Obowiązywał 46-godzinny tydzień pracy (5 dni po 8 godzin, sobota 6 godzin). W połowie lat 70. zaczęto eksperymentalnie wprowadzać wolne soboty (najpierw 2 w roku!!!). Kraje bloku sowieckiego przedstawiały się jako robotnicze, przodujące w ochronie praw pracowniczych, ale w wielu krajach kapitalistycznych zarówno tydzień pracy był krótszy, jak i opieka socjalna bogatsza.

skomentował Leszek Będkowski

Historia tablic

Na drewnianych tablicach postulaty umieścili Arkadiusz Rybicki i Maciej Grzywaczewski, związani z Ruchem Młodej Polski. Postulaty wywieszono na bramie nr 2 Stoczni Gdańskiej 18 sierpnia 1980 r. W pierwszą rocznicę podpisania porozumień – w 1981 r. – trafiły na wystawę w Centralnym Muzeum Morskim w Gdańsku. Dzień po wprowadzeniu stanu wojennego, 14 grudnia 1981 r., dwaj pracownicy muzeum – Wiesław Urbański, przewodniczący zakładowej Solidarności, i Dariusz Chełkowski, kierowca, wywieźli tablice i ukryli je na strychu domu Urbańskiego we Wrzeszczu. Przechował je do 1996 r., kiedy to wróciły do Centralnego Muzeum Morskiego. Od marca 2003 r. tablice są jednym z eksponatów wystawy „Drogi do wolności” na terenie stoczni. 16 października 2003 r. zostały wpisane na Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego UNESCO pt. Pamięć Świata.

Teksty historyczne

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj