III Rzesza: sukces propagandy, klęska państwa
Mowa triumfu
We wrześniu 1937 r. Hitler na norymberskim „Parteitagu pracy” upajał się socjalnymi osiągnięciami swych czteroletnich rządów. III Rzesza przeżywała apogeum pokojowych „dobrych lat”.
Adolf Hitler przemawia podczas partyjnego zlotu w Norymberdze w 1938 r.
BEW

Adolf Hitler przemawia podczas partyjnego zlotu w Norymberdze w 1938 r.

Od przejęcia władzy w styczniu 1933 r. w trakcie „legalnej rewolucji” zdemontowano podział władz i system wielopartyjny. Ustabilizowano gospodarkę – z 6 mln bezrobotnych zostało już tylko 1,6 mln. A poprzez wyjście z Ligi Narodów, remilitaryzację Nadrenii, odzyskanie Zagłębia Saary i przywrócenie powszechnej służby wojskowej w praktyce obalono znienawidzony traktat wersalski. Niemniej 48-letni „führer” przeżywał egzystencjalne lęki, że zastało mu niewiele czasu i nie zdąży. Kilka miesięcy później wyznał naczelnym najważniejszych gazet, że cała jego gadanina o pokoju to kamuflaż. Trzeba Niemców przygotować do wojny, bo są sprawy, które tylko siłą można wymusić.

Nazizm był rewolucją młodych. W 1933 r. Goebbels miał 35 lat, Heydrich 28, Speer 27, Eichmann 26, Himmler i Frank po 32. Zalegalizowane w 1935 r. ustawami norymberskimi „odżydzanie” instytucji państwowych i przedsiębiorstw prywatnych zwolniło tysiące stanowisk dla nowych ludzi z partyjnego nadania. Konfiskaty i wymuszania przekazywały w ręce „aryjczyków” przedsiębiorstwa i nieruchomości. Wielu tę „redystrybucję” dóbr pochwalało jako przejaw prawdziwego narodowego socjalizmu. W międzywojennej Europie socjalizm, z programem uspołecznienia czy nacjonalizacji środków produkcji i ograniczenia własności prywatnej, był nadzieją w różnych wersjach – socjaldemokratycznej, komunistycznej, korporacjonistycznej i narodowej. A niejeden z czołowych nazistów był wcześniej zafascynowany także bolszewizmem.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną