szukaj
Z Układem przez wieki
Sztuczna mgła w Smoleńsku. Tajny rząd światowy w Davos. Anders Breivik jako rosyjski agent, który miał zdestabilizować Norwegię – głównego w Europie konkurenta Rosji w dostawach ropy i gazu. Teorie spiskowe kwitną.
Neron patrzący na płonący Rzym - rycina z XIX w.
Getty Images/Flash Press Media

Neron patrzący na płonący Rzym - rycina z XIX w.

A u nas? Uzurpator w Belwederze! Agenci obcych służb pociągają za sznurki. A Kaszub zmienia Polskę w niemiecko-rosyjskie kondominium. Nic nowego. Elementy teorii spiskowych – na przykład, że to Neron podpalił Rzym – pojawiały się już w starożytności.

Dopóki człowiek był przekonany, że to Bóg kieruje jego losem, dopóty z pokorą przyjmował zrządzenia losu. Chyba że uwierzył, iż słudzy Szatana spowodowali pomór czy pożogę. Jeśli czarownica może rzucić urok na bogobojną rodzinę, rozumowano w XIV w., to dlaczego Żydzi nie mieliby zatruć studni, by spowodować Czarną Śmierć, a kacerze niszczyć prawdziwej wiary? W średniowieczu pogromy i masakry były częścią rzeczywistości magicznej, w której siły nadprzyrodzone kierowały ludzkim działaniem.

Jednak nowożytna spiskowa wizja rzeczywistości jest nieprawym dzieckiem oświecenia. Skoro człowiek bierze w swe ręce losy świata, to przecież ktoś musi być winien nieszczęść i katastrof, które spotykają poczciwych ludzi. Jeśli nie Szatan, to źli ludzie, wywrotowcy, spiskowcy, zdrajcy i agenci obcych mocarstw.

Jedną z pierwszych teorii spiskowych zastosowała podobno w walce o władzę pod koniec XVI w. królowa angielska. Gdy jezuici przedostali się do Anglii, by przywracać katolicyzm, Elżbieta poleciła torturami wymusić na nich zeznania, że planowali ją zamordować, a parlament wysadzić w powietrze.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną