Jak powinna wyglądać nowa wersja polskiej konstytucji
Zmienić, nie popsuć
Nie widać żadnych poważnych powodów, by postulować zastąpienie konstytucji z 1997 r. nową ustawą zasadniczą. Są jednak argumenty, by rozważyć zmiany, które lepiej zagwarantują przestrzeganie jej „ducha”.
Rękopis Konstytucji 3 maja
Tomasz Paczos/Fotonova

Rękopis Konstytucji 3 maja

„Konstytucja jest „produktem politycznym”. To dotyczy też obecnej polskiej ustawy zasadniczej. Nie udało się jej uchwalić szybko po demokratycznym przełomie. Powstała dopiero w 1997 r., gdy kluczowe ustrojowe przekształcenia zostały już zrealizowane. Uchwalona została przez Zgromadzenie Narodowe w kształcie uzgodnionym w czterostronnych negocjacjach partyjnych (SLD, PSL, UW i UP). W ówczesnym Zgromadzeniu Narodowym nie było „prawicy”, a akceptacja w referendum nie była imponująca. Jednak to nie okoliczności uchwalenia konstytucji czynią postulat jej nowelizacji zasadnym.

Najważniejsza jest ocena, czy normy konstytucji opisują ład ustrojowy w kształcie, który uznajemy za pożądany. Warunkiem ewentualnej zmiany powinna być wola realnej większości obywateli. Trzeba też mieć świadomość, że „złą” konstytucję można zastąpić gorszą. Tak chyba było w okresie międzywojennym, gdy krytykowaną (ale gwarantującą demokrację) konstytucję marcową zastąpiła konstytucja kwietniowa zgodna z autorytarnymi praktykami z lat 30. Dziś takie obawy wiąże się – pewnie słusznie – z planami PiS.

Gwarancje pluralizmu 

Zacznijmy od kwestii obecnie gorącej – Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli zgodzimy się, że ustrojową funkcją Trybunału powinno być zapobieganie ustanawianiu (przez zwykłą większość w parlamencie) regulacji naruszających standardy ustrojowe, ale też by Trybunał samoistnie prawa nie kreował, to musimy zastanowić się, czy obecna jego pozycja jest właściwa.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną