szukaj
Na czym jeździ łaska ludzkich panów?
Powiada się, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie, ale – jak widać – i w tym wypadku wszyscy są równi, ale ludzcy panowie są równiejsi.
Prezydent RP nie jest organem prawodawczym ani nie ma kompetencji do interpretacji prawa.
Krzysztof Sitkowski/Kancelaria Prezydenta RP

Prezydent RP nie jest organem prawodawczym ani nie ma kompetencji do interpretacji prawa.

Oto wielce interesujący tekst: „Akt łaski nie zmienia wyroku sądu i nie podważa winy skazanego. Celem postępowania ułaskawieniowego jest ustalenie, czy po wydaniu prawomocnego wyroku zaistniały w życiu skazanego szczególne wydarzenia powodujące nadmierną dolegliwość wymierzonej kary”.

Powyższy cytat pochodzi z oficjalnej strony prezydent.pl. Był na niej obecny jeszcze po ułaskawieniu p. Kamińskiego (koordynatora Służb Specjalnych) przez p. Dudę (Prezydenta RP) 16 listopada 2015 r. Teraz znajdujemy takie wyjaśnienie:

„Akt łaski nie zmienia wyroku sądu i nie podważa winy skazanego. Celem postępowania ułaskawieniowego jest ustalenie, czy po wydaniu wyroku zaistniały w życiu skazanego szczególne wydarzenia powodujące nadmierną dolegliwość wymierzonej kary”.

Różnica tkwi w tym, że w poprzednim fragmencie znajduje się słowo „prawomocnego”, którego nie ma w drugim. Oba teksty zostały utworzone na podstawie tego samego stanu prawnego, mianowicie art. 139. i rozdziału 59. Kodeksu postępowania karnego.

Prawo łaski według prezydenta Andrzeja Dudy

Sprawa ułaskawienia p. Kamińskiego wróciła po półtora roku w związku z orzeczeniem Sądu Najwyższego (SN) uznającym rzeczony akt łaski za taki, który nie powoduje skutków procesowych (znaczy to, że sprawa będzie dalej prowadzona przed sądem), ponieważ ułaskawić można tylko taką osobę, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądowym. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie art. 441. § 1., stanowiącego, że jeżeli przy rozpoznawaniu środka odwoławczego wyłoni się zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy, sąd odwoławczy może odroczyć rozpoznanie sprawy i przekazać zagadnienie do rozstrzygnięcia SN. Pytanie prawne o to, czy można ułaskawić skazanego wyrokiem nieprawomocnym, zostało zadane przez jeden z warszawskich sądów okręgowych, gdy ten rozpatrywał środek odwoławczy od wyroku sądu rejonowego skazującego (nieprawomocnie) p. Kamińskiego.

Prawo łaski nie jest zdefiniowanie wprost przy pomocy tzw. definicji legalnej, tj. występującej w tekście prawnym. Jest określane przez doktrynę prawniczą jako złagodzenie skutków prawomocnego skazania (w tym darowanie kary, a nie uchylenie winy) w procesie karnym. Taka też była i jest praktyka ułaskawiania. Politycy obozu rządzącego i Kancelaria RP nie zgadzają się z tym, uznając, że prawo łaski może być zastosowane w dowolnym stadium procesu karnego, a pogląd ten podzielają także niektórzy przedstawiciele nauki prawa. Art. 560. § 1. kpk powiada o ułaskawieniu skazanego i należy do rozdziału zatytułowanego „Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia”. To rozstrzyga, że ułaskawienie w sensie kpk dotyczy osoby skazanej prawomocnie.

Powstaje pytanie, czy art. 139. konstytucji, który przyznaje Prezydentowi RP stosowanie prawa łaski, rozumiane jest tak samo jak kpk. Otóż nie ma żadnych powodów, aby było inaczej, a pierwszy cytat przywołany w niniejszym tekście wyraźnie wskazuje na rozumienie, także przez p. Dudę, słowa „skazany” jako „prawomocnie skazany” jeszcze 26 listopada 2015 r. Dodatkowo trzeba zauważyć, że skoro prawo łaski można by stosować w dowolnym stadium procesu, nie ma powodu, aby nie aplikować ułaskawienia np. wobec podejrzanego, co jest absurdalne.

Prezydent RP nie jest organem prawodawczym ani nie ma kompetencji do interpretacji prawa. Skoro przyjął określone rozumienie, nawiązujące do praktyki swoich poprzedników i większości ustaleń doktrynalnych, a także niesprzecznego z tekstem ustawy zasadniczej i kpk, powinien się do niego stosować. Wprawdzie strona prezydent.pl nie jest źródłem prawa ani dokumentem zawierającym jego wykładnię i z tego powodu można na niej dokonywać dowolnych manipulacji, ale w rozważanym przypadku dokumentuje zmianę w stosowaniu prawa łaski, w żaden sposób nieusprawiedliwioną przez prawo.

Czytaj także

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj