Kogo najbardziej dotknęła ustawa dezubekizacyjna
Brzytwa Błaszczaka
Pracownica warszawskiej Milicyjnej Izby Dziecka, lata 80.
Witold Kuliński/Forum

Pracownica warszawskiej Milicyjnej Izby Dziecka, lata 80.

Ulotka zachęcająca do pracy w Milicji Obywatelskiej i Służbie Bezpieczeństwa, 1974 r. (reprodukcja)
FoKa/Forum

Ulotka zachęcająca do pracy w Milicji Obywatelskiej i Służbie Bezpieczeństwa, 1974 r. (reprodukcja)

audio

AudioPolityka Piotr Pytlakowski - Brzytwa Błaszczaka

Ofiarą tak pomyślanej dezubekizacji zostanie prawdopodobnie generał policji Jerzy Stańczyk, jeden z najbardziej cenionych szefów policji w III RP. Był komendantem wojewódzkim w Szczecinie i Warszawie, a w latach 1995–97 komendantem głównym. Teraz dotknie go kara, bo w latach 80. był zastępcą szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych (w Kielcach i Szczecinie). Jego emerytura zostanie zredukowana do 1,7 tys. zł.

Propagandowo akcję obniżania emerytur esbeckim oprawcom – jak ich nazwano – przeprowadzono wzorcowo. PiS szedł do wyborów z taką obietnicą i teraz ją spełnia. Elektoratowi konsekwencja rządzącej partii bardzo się podoba, tym bardziej że esbek to przecież synonim zła. Odebranie nadmiernych przywilejów oprawcom to postulat słuszny. Jest tylko jeden warunek – o tym, kto był oprawcą, nie decyduje elektorat PiS ani minister spraw wewnętrznych. To powinna być wyłącznie decyzja sądu, ale tak nie jest w tym przypadku. Teraz rolę sądu powierzono IPN, który z automatu wyszukuje w archiwach wszystkich podpadających pod ustawę.

Zabójcy górą

W Służbie Bezpieczeństwa w 1989 r. pracowało ok. 24 tys. funkcjonariuszy. Prawie połowa z nich pozytywnie przeszła weryfikację (nie stwierdzono, że byli, jako się rzekło, oprawcami) i zasiliła UOP, policję, Straż Graniczną i inne służby państwowe. Państwo zawarło z nimi umowę, która gwarantowała, że nie spotka ich retorsja działająca wstecz. Mają pracować zgodnie z regułami, a w zamian będą wynagradzani według ustalonych stawek, a potem pobierać emeryturę zgodną z taryfikatorem.

Nie tylko PiS złamał umowę, bo te warunki były już wcześniej zmieniane. W 1994 r. zmniejszono pełną emeryturę funkcjonariuszy ze 100 do 75 proc. W 2009 r. koalicja PO-PSL przy poparciu PiS uchwaliła zmianę ustawy, obniżając wysokość emerytur funkcjonariuszom i żołnierzom aparatu bezpieczeństwa PRL służącym do 1990 r. z 2,6 proc. za każdy rok służby do 0,7 proc. Wysokość średniej emerytury wypłacanej z ZER MSWiA wynosiła wówczas 2870 zł, a dla osób, którym obniżono emeryturę ustawą z 2009 r., spadła do 2125 zł.

Ustawa dezubekizacyjna z 2016 r. wprowadziła stawkę 0,0 proc. za każdy rok przepracowany w SB do 1990 r. i 2,6 proc. za lata następne, ale w sumie funkcjonariusze nie mogą pobierać więcej niż 1700 zł.

Były wiceminister spraw wewnętrznych gen. Adam Rapacki zauważa, że przestępcom, w tym na przykład zabójcom odbywającym karę pozbawienia wolności, za każdy rok odsiadki liczy się 0,7 proc. podstawy do emerytury. – Zabójca księdza Jerzego Popiełuszki będzie miał wyższą emeryturę niż komendant główny policji – mówi. – Paradoksalnie wyższe emerytury będą mieli funkcjonariusze SB, którzy nie poddali się lub nie przeszli weryfikacji, podjęli pracę w cywilu, niż ci, którzy uwierzyli państwu polskiemu i uczciwie służyli Polakom.

Wspomniany Wojciech Raczuk pracował w służbie kryminalnej MO. W 1982 r. brał udział w pościgu za niebezpiecznym przestępcą, słynnym swego czasu Józefem Koryckim, hersztem bandy działającej na Podlasiu. Korycki na widok milicjantów sięgnął po pepeszę. Jedna z serii dosięgła ppor. Raczuka. Dostał sześć kul w okolice klatki piersiowej. Cudem przeżył, ale do pracy już nie wrócił. Przeszedł kilka operacji, wycięto mu część wątroby. Zakwalifikowano go do II grupy inwalidzkiej. – Jeszcze na zwolnieniu lekarskim dostałem nowy przydział służbowy na funkcję zastępcy komendanta komisariatu do spraw politycznych – mówi. – Przełożeni nie wiedzieli, że ja już do pracy nie wrócę i szukali dla mnie jakiegoś zajęcia za biurkiem. Mieli świadomość, że mój stan zdrowia wyklucza ganianie za bandytami.

Czytaj także

Ważne w kraju

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj