Mahlera triumf po latach
Kamera Mahlera
Przez współczesnych był niedoceniony. Dzisiaj zmarły sto lat temu Gustav Mahler uchodzi za jednego z największych twórców minionego wieku.
Gustav Mahler miał apodyktyczne usposobienie i był orkiestrowym dyktatorem.
Max Oppenheimer/Forum

Gustav Mahler miał apodyktyczne usposobienie i był orkiestrowym dyktatorem.

Przez połowę XX w. wszystko działało przeciwko muzyce Mahlera. Z jednej strony historia, czyli prześladowania Żydów oraz uznanie uprawianej przez nich sztuki za zdegenerowaną (nazizm) lub nacjonalistyczną (Sowieci po wojnie). Z drugiej strony zmiana upodobań estetycznych, ostateczne odrzucenie romantyzmu z jego manierą grzebania w uczuciach (bebechowości, jak by powiedział Witkacy), programowości, wręcz – jak to odbierano – szantażu emocjonalnego. Za dużo, za głośno, zbyt dosłownie. Najpierw neoklasycyzm, potem kolejne awangardy opowiadały się za muzyką samą w sobie – czy ścisłą i precyzyjną, czy oddaną w mniejszym czy większym stopniu przypadkowi (od czasów Johna Cage’a), w każdym razie zajmującą się dźwiękami i ich konstrukcjami, a nie tym, czy za nimi stoi jakaś literacka myśl.

Przez wielu swoich współczesnych Mahler także był niedoceniany. Funkcjonował wówczas jako wybitny dyrygent, komponowaniem zajmował się wyłącznie w okresach letnich przerw pomiędzy sezonami, więc sam się określał żartobliwie jako Ferienkomponist, kompozytor wakacyjny, a inni nierzadko nazywali jego twórczość Kapellmeistermusik – muzyką dyrygencką, pisaną dla zaspokojenia ambicji.

Owszem, zauważano jego fantastyczny warsztat instrumentacyjny, bo orkiestrę znał jak mało kto i wiedział, co da się z niej wycisnąć, ale samą muzykę oceniano w skrajnych kategoriach: albo jako pozbawioną inwencji i autentyczności, albo jako dziwaczną, jak zwykle mawia się o dziełach wyprzedzających epokę (pomijam tu epitety wynikłe z antysemickich pobudek).

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną