Wisława Szymborska 1923-2012
Noblistka nie żyje
Odeszła wybitna polska poetka i jedna z najbardziej znanych na świecie Polek. Zmarła w środę wieczorem w swoim krakowskim mieszkaniu.
Wisława Szymborska.
Tomek Sikora/Forum

Wisława Szymborska.

Wisława Szymborska urodziła się prawdopodobnie na Prowencie, który w owym czasie był częścią dworu w Kórniku, dokąd na niedługi czas został oddelegowany jej ojciec jako zarządca zakopiańskich dóbr hrabiego Władysława Zamoyskiego. Przez kilka lat rodzina Szymborskich mieszkała w Toruniu, jednak kiedy przyszła poetka była w wieku szkolnym, przeniosła się do Krakowa. To właśnie z tym miastem Szymborska była związana do końca życia.

Pierwsze próby literackie podjęła już w czasie wojny, ale wtedy pisała głównie opowiadania. W tym czasie zilustrowała podręcznik do języka angielskiego (ilustrowaniem książek zajmowała się także po wojnie). Studiowała polonistykę, którą zamieniła na socjologię – jednak z powodów finansowych studiów nie ukończyła. Przez lata funkcjonowała w krakowskim literackim życiu (przez kilka lat była także żoną poety Adama Włodka).

Niektórzy wypominają jej, że do 1966 r. należała do PZPR i wspierała władze PRL. W 1975 była jednak jedną z sygnatariuszy listu ‘59 (polscy intelektualiści protestowali w nim przeciw wpisaniu do konstytucji zapisu o kierowniczej roli PZPR i wiecznym sojuszu z ZSRR).

Pierwszy tomik wierszy w 1949 r. został zatrzymany przez cenzurę, więc jej debiutem literackim stał się tom wydany trzy lata później „Dlatego żyjemy”. Przez prawie 30 lat, do czasu wprowadzenia stanu wojennego pracowała w redakcji „Życia Literackiego” (tu przez lata prowadziła rubrykę „Lektury nadobowiązkowe”, a jej felietony z tego czasu ukazały się potem drukiem), a w stanie wojennym w miesięczniku „Pismo”. Autorka 20 tomów wierszy i zbiorów poezji, przetłumaczonych na 42 języki świata, do czego na pewno przyczyniła się literacka Nagroda Nobla, którą otrzymała w 1996 r. Ostatni tom „Tutaj” wydała w 2009 r. Justyna Sobolewska na łamach POLITYKI tak o nim pisała: „Noblistka w tomie „Tutaj" wychodzi od prawd ogólnie znanych. Czytelnik znajdzie spostrzeżenia, które i jemu mogą przyjść do głowy, tyle że tu zostają zgrabniej ujęte: „Żyjemy dłużej/ale mniej dokładnie/i krótszymi zdaniami" - pisze w wierszu „Nieczytanie". Szymborska nie pretenduje do pozycji mędrca - przeciwnie, to najbardziej nieśmiała, wycofana i podważająca swoje racje poezja. Tak było do tej pory i tak jest w najnowszym tomie. Autorka podaje w wątpliwość oczywistość, taką jak to, że coś „było, więc minęło", i wyprowadza z niej wielką pochwałę istnienia. Skoro istnieje piękno takie jak na obrazie Vermeera, świat nie zasługuje na apokalipsę”

Sama poetka w 2001 r. w wywiadzie dla POLITYKI mówiła, że w poezji ceni sobie podnoszenie wydarzeń zwykłych do rangi wydarzeń wyjątkowych - „Wielowymiarowość opisywanego świata jest niewyczerpanym źródłem poezji. Każdą rzecz, każdą sprawę można obejść dookoła i obejrzeć z różnych miejsc: od góry, od dołu, z czterech stron, z daleka, z bliska”.

Przeczytaj wiersz Wisławy Szymborskiej O śmierci bez przesady:

 

Czytaj także

Aktualności, komentarze

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj