100 lat hałasu
Głośne sto lat
Jeśli otaczająca nas kultura wydaje nam się zbytnim zgiełkiem, to wszystko przez Włocha Luigiego Russolo, który 100 lat temu opublikował manifest „Sztuka hałasów”.
Orchestra of Futurist Noise Intoners na koncercie w ramach projektu Performa podczas 10. edycji Art Basel w Miami Beach. Dyryguje Luciano Chessa, autor rekonstrukcji instrumentów.
Javier Sanchez/dzięki uprzejmości Performa/materiały prasowe

Orchestra of Futurist Noise Intoners na koncercie w ramach projektu Performa podczas 10. edycji Art Basel w Miami Beach. Dyryguje Luciano Chessa, autor rekonstrukcji instrumentów.

W marcu 1913 r. młody malarz futurysta Luigi Russolo poszedł na koncert muzyki swojego znajomego, buntowniczego kompozytora futurysty Francesco Pratelli. Wrócił do domu w Mediolanie i za dwa dni, dokładnie 11 marca, miał gotowy manifest – w postaci listu, którego adresatem był właśnie Pratella. „W przeszłości życie było ciche – pisał. – Dopiero w XIX wieku, z wynalezieniem maszyn, narodził się hałas. Dziś hałas triumfuje. Zapanował nad wrażliwością ludzi”. Dalej Russolo postulował, by zestroić i uporządkować szmery wytwarzane przez miasto, maszyny, fabryki, by szukać dźwięków złożonych – na miarę potrzeb zmieniającej się muzyki, a wreszcie stworzyć nowe instrumenty, które będą je wytwarzać.

Prorocze słowa, ale by przyspieszyć proroctwo, Włoch jego realizacją zajął się sam. Tak się złożyło, że jako malarz pracował przy konserwacji „Ostatniej wieczerzy” Leonarda da Vinci i zafascynował się jego szkicami nowatorskich instrumentów. Podpatrzył tam kilka ciekawych pomysłów, ale opracował je po swojemu, bo interesował się nauką, szukając związku między akustyką a sztukami wizualnymi.

Miał obsesję zdobywania wiedzy. Jego żona wspominała, jak to spędzili kiedyś ze znajomymi wieczór, rozmawiając o mleczarstwie. Russolo był tak zdenerwowany swoją nieznajomością tematu, że następnego ranka wyszedł do miasta, by wrócić z dwoma wielkimi podręcznikami na temat produkcji serów.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj