Miłosz znika i pojawia się na liście szkolnych lektur. Dlaczego prawica nie lubi noblisty?
Rano Czesław Miłosz znika ze spisu licealnych lektur, aby po południu znów się na niej znaleźć. Przypadek? MEN mówi o pomyłce, jednak nie byłaby to pierwsza odsłona problemu prawicy z polskim noblistą.
Dlaczego polska prawica nie lubi Czesława Miłosza?
Andrzej Iwańczuk/Agencja Gazeta

Dlaczego polska prawica nie lubi Czesława Miłosza?

Jako pierwsi brak noblisty w spisie lektur zauważyli pracownicy Pomorskiego Urzędu Marszałkowskiego. Wiadomość była szczególnie bulwersująca zważywszy na obecność na liście Jana Polkowskiego i Wojciecha Wencla, którzy zostali docenieni nie tyle za jakość literacką swoich utworów, co raczej za ideologiczne zaangażowanie – mówiąc wprost: za siermiężną dawkę patriotyzmu, która bije po oczach. Na temat wątpliwego towarzystwa na liście wypowiedział się przed kilkoma miesiącami poeta Marcin Świetlicki, prosząc jednocześnie o natychmiastowe wykreślenie go.

Ale czym innym jest typowa dla Świetlickiego swada, z którą poeta buduje poniekąd swój buntowniczy wizerunek, a czym innym „pomyłkowe przeoczenie” Czesława Miłosza, którego można nazwać – obok Konstantego Kawafisa, Osipa Mandelsztama i Tomasa Venclovy – najważniejszym europejskim poetą XX wieku.

Dlaczego prawica nie lubi Miłosza?

Problemy prawicy z Miłoszem mają już pewną tradycję. Miłosz to autor niewygodny ze względu na swoje nieskrywane socjaldemokratyczne sympatie i służbę dyplomatyczną, którą podjął jako attaché kulturalny w Paryżu i w USA w powojennej Polsce. To także autor trudny ze względu choćby na wielowątkowość twórczości, która rozciąga się od tomu „Ocalenie” przez doskonałe pozycje eseistyczne takie jak „Rodzinna Europa” czy „Zniewolony umysł” (którym notabene zrywał kontakt z komunistyczną Polską), aż po nowy przekład Księgi Psalmów.

Wreszcie jest autorem o niejasnym stosunku do katolicyzmu, który przez lata romansował z gnostycką wizją świata, by na starość powrócić na łono Kościoła i w liście do Jana Pawła II prosić o „błogosławieństwo i słowa potwierdzające moje dążenie do wspólnego nam celu”.

Katalizatorem niechęci do noblisty była propozycja pochowania go w Krypcie Zasłużonych w krakowskim klasztorze Paulinów po jego śmierć w 2004 roku. Pomysł spotkał się z olbrzymią niechęcią części mediów katolickich („Nasz Dziennik”), protestowała również Młodzież Wszechpolska będąca wówczas młodzieżowym zapleczem Ligi Polskich Rodzin Romana Giertycha. W tym samym roku publicysta Waldemar Łysiak wydał swoją „Rzeczpospolitą kłamców”, w której opisywał Miłosza jako człowieka „czującego obsesyjną nienawiść do Polaków”.

Czytaj także

Aktualności, komentarze

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj