Recenzja książki: Tony Judt, "Historia niedokończona. Francuscy intelektualiści 1944–1956"
Jadowita historia
Historia niedokończona wymaga od czytelnika wiele wysiłku oraz uzupełnienia braków w wiedzy historycznej. Nagroda jednak będzie wielka – świadome obcowanie z intelektem o wielkiej dyscyplinie.
materiały prasowe

Niezrozumiałe jest, dlaczego „Historia niedokończona. Francuscy intelektualiści 1944–1956” została przetłumaczona na język polski dopiero 20 lat po pojawieniu się w krajach anglojęzycznych oraz we Francji. Zjawiska opisywane przez Tony’ego Judta znane są przecież doskonale: chodzi o uwikłanie myślicieli i humanistów w ideologię komunistyczną. Nad Wisłą temat ten nadal wzbudza ogromne emocje, na co dowód można znaleźć w wydarzeniach ostatnich tygodni – kontrowersjach, które spowodowało stypendium im. Adama Włodka.

„Jadowita” (określenie ze wstępu Marci Shore) historia niedokończona konfrontuje stereotypowe już postrzeganie Jean Paula Sartre’a, Simone de Beauvoir czy Maurice’a Merleau-Ponty’ego jako egzystencjalistów ubranych na czarno i siedzących w Cafe de Flore z ich fascynacją polityką ZSRR. Fascynacja ta powodowała udzielanie przyzwolenia na pokazowe procesy ich kolegów ze Wschodu i odbieranie „wypaczeń systemu” jako błędnej lokalnej polityki, nieskreślającej natomiast całokształtu komunizmu.

Judt stwierdza, że „znaczenie i międzynarodowa sława francuskich myślicieli w świecie powojennym nałożyły na nich szczególną odpowiedzialność”, a „nawyk obarczania epoki odpowiedzialnością rozwinął się w poręczną, niemal standardową wersję współczesnej autobiografii intelektualnej”. Posiłkując się niewiarygodnie rozległą wiedzą oraz rozbudowanym aparatem analitycznym, występuje – jak się wydaje – przeciwko koncepcji człowieka uwikłanego w wir dziejów, absolutnie odżegnując się od „udawania neutralności”.

 

Tony Judt, Historia niedokończona. Francuscy intelektualiści 1944–1956, przeł. Paweł Marczewski, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2013, s. 344

Czytaj także

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj