Recenzje książek: Ryszard Kapuściński, "Ze świata"; Beata Nowacka, Zygmunt Ziątek, "Biografia pisarza"; Bogusław Wróblewski, "Życie jest z przenikania"

Ciepło kataklizmów
Świat ważniejszy od meandrów biografii

Mogło się wydawać, że o Ryszardzie Kapuścińskim powiedziano już wszystko. Tymczasem trzy kolejne książki pokazują, że jego twórczość jest ciągle niewyczerpanym źródłem znaczeń. I zaskoczeń. Oto na zdjęciach z początku lat 60., zamieszczonych w biografii, widzimy niezwykle przystojnego, smagłego mężczyznę w modnym skórzanym płaszczu. Mniej więcej wtedy został wybrany przez czytelników „Polityki”, w której wówczas pracował, autorem roku – dziś pewnie zyskałby miano autora stulecia.

Może nas zaskoczyć „Biografia pisarza”, bo zamiast wspomnień bliskich osób, listów i dokumentów, znajdziemy tu po prostu przewodnik po twórczości pisarza. I w przypadku Kapuścińskiego ten wybór jest uzasadniony. Po pierwsze dlatego, że jego książki są rodzajem autobiografii, a po drugie – świat, który stworzył, był i dla niego, i dla czytelników ważniejszy od meandrów biografii pisarza. Kapuściński od początku był nie tylko reporterem. Zaczął od zdawania relacji, ale z czasem nie tylko opisywał świat, ale go zmieniał. Przecież to on w dużej mierze ukształtował sposób patrzenia ludzi z naszego kręgu kulturowego na tzw. Trzeci Świat.

Ciekawe, że obserwując rozmaite potworności, Kapuściński nigdy nie zwątpił w ludzkość. John Updike w przedmowie do albumu zdjęć „Ze świata” zwraca uwagę, że z jego obrazów wojen i kataklizmów w istocie bije ciepło. Paradoksalnie pisanie o wojnie nie przeszkadzało mu patrzeć z sympatią na „rodzinę człowieczą”, nie tyle jednak na całą ludzkość, co na każdego spotkanego człowieka, z tego zresztą brały się jego sukcesy. Ci, o których pisał, od razu obdarzali go zaufaniem i odwzajemniali jego sympatię. Dotyczy to również jego fotografowania, które było osobną dziedziną jego twórczości, a nie tylko ilustracją tekstów. Te trzy książki mają podobne działanie: wzbudzają w czytelniku natychmiastową chęć powrotu do Kapuścińskiego. Dziś, pod wpływem zdjęć z lat 60., wybieram wczesny zbiór reportaży „Busz po polsku”.

Ryszard Kapuściński, Ze świata, Znak, Kraków 2008, s. 236

Beata Nowacka, Zygmunt Ziątek, Biografia pisarza, Znak, Kraków 2008, s. 418

Życie jest z przenikania... Szkice o twórczości Ryszarda Kapuścińskiego, oprac. Bogusław Wróblewski, PIW, Warszawa 2008, s. 305 

 

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj