Niebo, które obserwował Mickiewicz
Astronomia Wojskiego
Mija dokładnie 200 lat od zjawisk na niebie opisanych przez Adama Mickiewicza w „astronomii Wojskiego”. Czy wieszcz znał się na gwiazdach? Przekonajmy się.
„Z niewymownym przeczuciem cały lud litewski poglądał każdej nocy na ten cud niebieski ”
Piotr Majewski/Polityka

„Z niewymownym przeczuciem cały lud litewski poglądał każdej nocy na ten cud niebieski ”

Zacznijmy od tego, że Wojski to nie nazwisko, a Natenczas nie jest imieniem, jak głosi szkolna anegdota. W Polsce przedrozbiorowej wojski sprawował urzędową opiekę nad rodzinami szlachty na czas pospolitego ruszenia. Na Wileńszczyźnie czasów „Pana Tadeusza” urząd ten miał znaczenie tylko honorowe, lecz postać Wojskiego (który w eposie Mickiewicza nazywa się Tadeusz Hreczecha) została wprowadzona przez autora z zamysłem wskrzeszenia dawnej funkcji wobec zbliżającej się wojny Napoleona z Rosją. Opieka ze strony wojskiego polegała bowiem także na przekazywaniu tradycji, wzorców do naśladowania, edukowaniu, formą przekazu była zaś gawęda szlachecka. Nie inaczej było w przypadku bajania o rozgwieżdżonym firmamencie.

Prawdziwe Soplicowo nie istnieje, ale niebo nad Soplicowem – jak najbardziej. Mickiewicz miał odpowiednie przygotowanie, by ustami Wojskiego kreślić gwiezdną mapę, co uczynił w Księdze VIII poematu zatytułowanej „Zajazd”. Źródeł jego wiedzy badacze upatrują w ludowej astronomii, opartej na ustnych opowieściach, stąd w „Panu Tadeuszu” pojawia się nazewnictwo gwiazd i konstelacji niespotykane w oficjalnych atlasach czy katalogach. Przypomnijmy także o studiach na Uniwersytecie Wileńskim, które Mickiewicz rozpoczął od nauk przyrodniczych, a te za sprawą astronomów: Marcina Poczobutta-Odlanickiego i Jana Śniadeckiego stały na wysokim poziomie.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną