O sztuce pisania listów
Cyceron pozdrawia Attyka
Minęły czasy, gdy pisania listów uczono w szkole, ale i dziś w mailach cenimy elegancję sformułowań, literacki polot i ironię. Arcymistrzem tej sztuki był Cyceron, którego listy do przyjaciela Attyka ukazały się niedawno w nowym przekładzie.
Uczniowie na zajęciach u gramatyka, rzymski relief z II w. n.e. z Muzeum w Trewirze.
AN

Uczniowie na zajęciach u gramatyka, rzymski relief z II w. n.e. z Muzeum w Trewirze.

”Cicero Attico salutem! Musisz wiedzieć, że niczego tak bardzo mi teraz nie brakuje, jak człowieka, z którym mógłbym podzielić się wszystkim, co napawa mnie troską; który by mnie kochał, był mądry; z którym rozmawiałbym bez kłamstwa, bez udawania, bez tajemnic”, pisał ponad 2 tys. lat temu Marek Tulliusz Cyceron do przyjaciela Tytusa Pomponiusza Attyka w jednym z listów, które uchodzą za arcydzieła epistolografii. Dziś, kiedy wysyłane pocztą listy nie są już jedynym sposobem porozumiewania się na odległość, i masowo piszemy skrótowe maile, dbałość o ich językowy kunszt czy formę zeszła na drugi plan. Przy okazji obchodzonego 9 października Międzynarodowego Dnia Pisania Listów przypomnijmy o czasach, gdy epistolografia uchodziła za rodzaj sztuki, wprawkę dla retorów, dowód erudycji.

Przez tysiące lat korespondencja była domeną skrybów – nadawcy dyktowali listy, a pisarz wygładzał ich formę, nie ingerując w treść. Jakość korespondencji wzrosła wraz z pojawieniem się pisma alfabetycznego, co znacznie uprościło naukę pisania i czytania. Ale to w hellenistycznej Grecji, a nie na Bliskim Wschodzie, narodziła się teoria epistolografii – według dzieła „O stylu” list powinno się pisać jak dialog, ale staranniej; a traktat „O typach listów” wymieniał aż 21 ich rodzajów. Teoria ta trafiła do Rzymu w II w. p.n.e. wraz z Kratesem z Mallos, założycielem szkoły gramatycznej, w której uczył greki, teorii poezji, podstaw retoryki i właśnie epistolografii.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj