Raport CSR 2017
Na rzecz ludzi i Ziemi
Do 2030 r. wszystkie kraje członkowskie ONZ – w tym także Polska – zobowiązane są do realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Mają pomóc w stworzeniu nowej, lepszej rzeczywistości dzięki zapewnieniu pokoju na świecie, przeciwdziałaniu zmianom klimatycznym, ochronie środowiska i zdrowia czy walce z głodem i ubóstwem.

Inga Songin

Inga Songin

Magdalena Kruszewska

Magdalena Kruszewska

Magdalena Olborska

Magdalena Olborska

Sylwia Krzyżycka
Katarzyna Buda

Sylwia Krzyżycka

Współczesny świat zmaga się z wieloma problemami i wyzwaniami. Według World Economic Forum* obecnie najsilniejszymi globalnymi zagrożeniami są: rosnąca cyberzależność, pogłębiająca się polaryzacja społeczeństw, niekorzystne zmiany klimatyczne, rosnące nierówności dochodowe i bogactwa. Zmienia się również znaczenie poszczególnych kategorii tych zagrożeń: te ekonomiczne stają się coraz mniej istotne, natomiast rośnie rola społecznych i środowiskowych. Nie oznacza to, że kwestie gospodarcze przestają być ważne. Ale coraz skuteczniej się nimi zarządza i to zarówno na poziomie różnych krajów, jak i skali globalnej. Z drugiej strony istnieje silna współzależność zagadnień ekonomicznych i społecznych ze względu na przyczyny ich występowania oraz skutki, które mogą wywoływać. Do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju konieczna jest więc pełna integracja pomiędzy wzrostem gospodarczym, ochroną środowiska i włączeniem społecznym.

Zrównoważony rozwój przestaje być pojęciem teoretycznym, a coraz bardziej staje się zjawiskiem praktycznym, nieodzownym elementem naszej rzeczywistości. Mają tego świadomość zarówno międzynarodowe organizacje, takie jak ONZ, jak i światowi przywódcy. We wrześniu 2015 r. przedstawiciele 193 krajów członkowskich ONZ podpisali dokument „Przekształcanie naszego świata: Agenda na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju – 2030”, w którym zdefiniowanych zostało 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju (wykres: Cele zrównoważonego rozwoju) oraz 169 zadań do realizacji.

Efekty Celów Milenijnych

Cele Agendy 2030 zastąpiły wcześniejsze Cele Milenijne wprowadzone w życie w 2000 r. Główna różnica pomiędzy nimi dotyczy ich zakresu tematycznego. Cele Milenijne (było ich 8, a zadań 21) ukierunkowane były na kraje rozwijające się i odnosiły się głównie do konieczności zredukowania nierówności społecznych. W efekcie udało się zmniejszyć liczbę ludzi żyjących w skrajnym ubóstwie (z 1,9 mld w 1990 r. do 836 mln ludzi w 2015 r.), wskaźnik zakażenia HIV w latach 2000–2013 spadł o około 40 proc. W latach 2000–2015 zdołano uniknąć ponad 6,2 mln zgonów na malarię, a według szacunków w latach 2000–2013 zapobieganie, diagnostyka i leczenie gruźlicy pomogło uratować 37 mln ludzi.

Niestety, nie wszystko udało się naprawić. Nadal ok. 800 mln ludzi na świecie żyje w skrajnym ubóstwie, a 795 mln głoduje. I choć w latach 2000–2015 o połowę spadła liczba dzieci niechodzących do szkoły, to nadal 57 mln nie ma dostępu do podstawowej edukacji. Nadal też istnieje przepaść ekonomiczna między najbiedniejszymi i najbogatszymi gospodarstwami domowymi oraz pomiędzy obszarami wiejskimi i miejskimi.

Nowe zadania w globalnej skali

Cele Zrównoważonego Rozwoju (Sustainable Development Goals, SDGs) są bardziej rozległe, dotyczą całego świata, państw rozwiniętych i rozwijających się. I choć część zagadnień ujętych w Celach Milenijnych, takich jak: kwestia głodu i ubóstwa, dostępu do edukacji czy równość płci, znalazło się także w Celach Zrównoważonego Rozwoju, to obok nich pojawiły się także nowe cele, ważne w skali globalnej, m.in.: zrównoważone miasta, działania w dziedzinie poprawy klimatu, życia na lądzie i pod wodą. Znalazły się też takie obszary, jak: zapewnienie pokoju i sprawiedliwości, wzrost gospodarczy, godna praca czy innowacyjność.

W dokumencie zwrócono uwagę na fakt, że w ramach działań na rzecz realizacji poszczególnych celów istotne będzie nie tylko dostrzeganie skutków pojawiających się problemów, ale przede wszystkim analiza ich przyczyn.

To bardzo ambitne wyzwania. Agenda 2030 z założenia ma charakter uniwersalny. Nie jest to jednak zbiór nakazów do wykonania przez jej sygnatariuszy, ale pewien drogowskaz do działania uwzględniający różne interesy, możliwości czy poziom rozwoju poszczególnych państw. Są cele, które będą bardziej istotne, i takie, w których realizacji dany kraj ma lepsze efekty, oraz takie, które nie będą istotne lub w realizacji których kraj nie ma sukcesów. Przykładowo w krajach rozwiniętych cele dotyczące walki z głodem czy równości w dostępie do edukacji nie są kluczowe, ponieważ te wyzwania w tych krajach występują na niewielką skalę. Z drugiej strony zmiany klimatyczne to dla nich istotny problem, na którego rozwiązanie nadal poszukują skutecznego pomysłu.

Realizacja Agendy 2030 wymaga szerokiego partnerstwa i współpracy nie tylko na poziomie międzynarodowym, ale przede wszystkim wewnątrz krajów. To nie jest zadanie tylko dla rządów, ale także dla biznesu. Transformacja świata w stronę zrównoważonego rozwoju to ogromna szansa dla przedsiębiorstw – nie tylko tych działających w skali międzynarodowej. SDGs tworzą naturalną przestrzeń dla zaangażowania firm w zrównoważony rozwój społeczny i gospodarczy oraz dbałość o środowisko połączone z czerpaniem korzyści biznesowych, będących efektem wdrożenia nowych biznesowych modeli i innowacji nakierowanych na wywiązanie się z zadań i celów Agendy 2030.

Potencjalne korzyści biznesowe

Według raportu Frost & Sullivan, firmy badawczo-konsultingowej, realizacje działań w skali świata w ramach jednego z celów dotyczącego energii, w tym innowacji energetycznych, mogą dać przychody rzędu 1,08 tryliona euro. Z tego 690 mld euro pochłoną koszty inwestycji w infrastrukturę energetyczną, a 385 mld to potencjalne oszczędności z wykorzystania nowoczesnych technologii w energetyce.

Według Business & Sustainable Development Commission, organizacji skupiającej liderów biznesu i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, osiągnięcie Celów Zrównoważonego Rozwoju w ramach czterech obszarów może dać światowemu biznesowi dostęp do 12 trylionów USD rocznie, i to w ramach czterech obszarów. Z tego:

• żywność i rolnictwo – 2,3 tryliona USD

• miasta i transport/mobilność – 3,7 tryliona USD

• energia i surowce – 4,3 tryliona USD

• zdrowie i dobre samopoczucie – 1,8 tryliona USD.

Ponadto organizacja liderów biznesu w ramach realizacji celów zidentyfikowała 60 kluczowych możliwości biznesowych, takich jak: zmiany nawyków żywieniowych, car sharing, systemy magazynowania energii czy tele zdrowie. Wszystkie te działania w skali globalnej mogą przyczynić się do stworzenia ponad 380 mln miejsc pracy.

Z drugiej jednak strony problemy społeczne i środowiskowe mają na biznes także znaczący, ale niestety negatywny wpływ. Dla przykładu: skutkami zmian klimatycznych mogą być ekstremalne zjawiska pogodowe, ale też np. ograniczony dostęp do określonej kategorii zasobów naturalnych. Skutkiem nierównego dostępu do edukacji może być brak odpowiednio wykwalifikowanej siły roboczej, a rosnąca liczba osób wykluczonych społecznie może wyłączać tę grupę jako konsumentów poszczególnych produktów.

Niektóre państwa już dziś prezentują strategiczne podejście i osiągnięcia w zakresie implementacji Agendy 2030. Przykładem są praktyki Finlandii, Szwajcarii, Niemców, Estonii, a także Francji, polegające na włączeniu SDGs w krajowe strategie rozwoju, zdefiniowaniu potrzeb działań istotnych dla danych obszarów, wykonaniu analiz i badań wspierających wybór określonych strategii wdrażania SDGs i wskaźników mierzących poziom ich wykonania.

Niezwykle istotne po zrealizowaniu celów i zadań Agendy 2030 będzie ich udokumentowanie. Opracowaniem specjalnych wskaźników globalnych, które zmierzą rozwój w skali globalnej, zajęły się grupy eksperckie ONZ. Będą one również monitorować wykonanie zadań, do których zobowiązały się poszczególne kraje. Ponadto, w ramach spotkań na najwyższym szczeblu w ONZ, każde z państw będzie zgłaszać się do zaprezentowania aktualnego stanu wdrażania SDGs w swoim kraju.

Mapa zmian dla Polski

Polska będzie prezentować swoje działania za dwa lata – w 2019 r. W tym celu zostało zainicjowane partnerstwo pomiędzy Ministerstwem Rozwoju a przedstawicielami 46 firm i organizacji. W procesie implementacji SDGs w Polsce resort pełni rolę krajowego koordynatora na rzecz realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju. – Polska opowiada się za koncepcją odpowiedzialnego i zrównoważonego rozwoju i właśnie na niej zbudowaliśmy nasz nowy model rozwoju, który jest spójny z wizją Agendy. Agendę 2030 i SDGs postrzegamy jako globalną i uniwersalną mapę drogową, szansę nie tylko do dokonania zmian w kraju, regionie i świecie, ale również do wspólnego działania w efektywny sposób, kreowania synergii, zwiększania wpływu na zrównoważony rozwój i niepozostawiania nikogo w tyle – mówi Jerzy Kwieciński, wiceminister MR. Jego zdaniem Agenda 2030 stwarza możliwości na powiązanie strategicznych kierunków rozwoju różnych obszarów na rzecz budowania zrównoważonej przyszłości. Na współpracę i akces partnerów społeczno-gospodarczych, środowisk akademickich, organizacji pozarządowych oraz regionów. W ocenie przedstawiciela resortu rozwoju efektem realizacji SDGs będzie przede wszystkim ograniczenie wszelkiego rodzaju nierówności społecznych, poprawa jakości życia, dostęp do wiedzy i edukacji, podnoszenie kompetencji, wzrost zatrudnienia, poprawa opieki zdrowotnej, a także budowa silnego kapitału społecznego i zwiększenie jego roli w rozwoju. Jakie będą realne efekty – dziś jeszcze nie wiadomo. Pewne jest, że w ramach niektórych celów jako kraj mamy dobre wyniki. Na przykład Cel 3. – Dobre zdrowie i jakość życia; 4 – Dobra jakość edukacji; 5 – Równość płci; 6 – Czysta woda i warunki sanitarne; 11 – Zrównoważone miasta i społeczności; 12 – Zrównoważona konsumpcja i produkcja. Ale są też takie, jak: walka ze smogiem, właściwa gospodarka odpadami, przeciwdziałanie szarej i czarnej strefie, gdzie niezbędne są zdecydowane działania, które zahamują te problemy.

Agenda 2030 oraz SDGs stały się więc punktem odniesienia dla przedsiębiorstw do podejmowania innowacyjnych działań. Firmy działające w Polsce mogą również w znaczącym stopniu wesprzeć wyniki Polski w kontekście wdrażania SDGs. Wiele z nich, przygotowując obecnie swoje strategie CSR i strategie biznesowe, kieruje swoje działania na realizację adekwatnych dla nich celów SDGs.

Dobre rady dla firm

Równocześnie podejmowane są inicjatywy na rzecz raportowania danych niefinansowych obejmujących wskaźniki i dane odnoszące się do zadań przypisanych do poszczególnych SDGs. Global Reporting Initiative, międzynarodowa organizacja będącą autorem najbardziej znanych na świecie standardów do raportowania danych niefinansowych, wspólnie z World Business Council for Sustainable Development oraz United Nations Global Compact opracowały dokument „SDG Compass”, który podpowiada, w jaki sposób podejść do raportowania kwestii niefinansowych w odniesieniu do SDGs i jak włączyć te elementy w proces raportowania zgodny ze standardami GRI. W ten sposób biznes może przyczynić się do lepszego zwymiarowania efektów działań podejmowanych na różnych szczeblach, zmierzających do realizacji celów. Biznes mógłby aktywnie współdziałać na rzecz osiągania wyższych wskaźników realizacji SDGs, gdyby lepiej odzwierciedlały one charakterystykę Polski i czerpały z dostępnych na poziomie przedsiębiorstw danych.

Według Frost & Sullivan jest kilka obszarów, w ramach których mogą być tworzone nowe możliwości i wartość dla biznesu, dzięki poszukiwaniu innowacji i zaangażowaniu w realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju. Najważniejsze to: bezpośrednie szanse rynkowe wynikające z realizacji SDGs, wzmocnienie marki i budowanie przewagi konkurencyjnej, nowe modele biznesowe, wspierane przez technologie i skoncentrowane na zrównoważonych efektach czy wewnętrzna efektywność operacyjna, poprawa procesów, potencjalne oszczędności zasobów i koszów.

Aby jednak z tych szans skorzystać, liderzy biznesu muszą otwarcie spojrzeć na otoczenie i dostrzec potencjał w zmianach, które wokół zachodzą. Nieuniknione są zmiany w modelach biznesowych. I albo staną się one źródłem sukcesu i budowania przewagi konkurencyjnej firm, albo przyczyną ich problemów w przypadku niezareagowania na to, co dzieje się w otoczeniu. Niezbędne jest przejście z analiz krótkoterminowych, opartych wyłącznie na wyniku finansowym, na długoterminowe wskaźniki rozwoju, ale także wzmocnienie relacji z interesariuszami zewnętrznymi i gotowość do współpracy z nimi w kwestiach społecznych i środowiskowych.

Wierzymy, że Cele Zrównoważonego Rozwoju są kompasem wyznaczającym drogę do trwałego rozwoju naszej planety i kraju. Z drugiej strony jesteśmy też świadomi, że biznes nie zawsze potrafi zrozumieć rolę, jaką mógłby odegrać, przyczyniając się do ich realizacji i jak ogromne szanse rozwoju, określania nowych rynków, generowania przychodów czy ograniczania kosztów mogą się z tym wiązać. Dlatego też na Akademii Leona Koźmińskiego, w ramach tegorocznej edycji studiów podyplomowych CSR: Cele Zrównoważonego Rozwoju w strategii firmy, chcemy się skupić na edukacji biznesu i pokazaniu nie tylko samych celów, ale też szans i możliwości, jakie one stwarzają – mówi Irena Pichola, partner, lider zespołu ds. zrównoważonego rozwoju Deloitte.

Dlatego też liderzy biznesu powinni pamiętać, że zadaniem firm nie jest i nie powinno być włączanie się w realizację wszystkich Celów Zrównoważonego Rozwoju.

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj