Spokój panuje w Groznym
Cicho, bezpiecznie, porządku pilnują młodzi islamscy aktywiści, wszędzie wznoszą się wieżyczki minaretów, a na całość łaskawie spoglądają z portretów Putin z Miedwiediewem. Sielanka?
Lotnisko w Groznym wita portretem prezydenta Ramzana Kadyrowa.
EAST NEWS

Lotnisko w Groznym wita portretem prezydenta Ramzana Kadyrowa.

Artykuł pochodzi z 39. numeru tygodnika FORUM, w kioskach od 27 września
Polityka

Artykuł pochodzi z 39. numeru tygodnika FORUM, w kioskach od 27 września

Wyjazd do Czeczenii to coś w rodzaju ekstremalnego sportu. Służący tu wojskowi i milicjanci nie dostają już wprawdzie dodatków „frontowych”, a doniesienia o zamachach częściej nadchodzą z innych republik Kaukazu Północnego, jednak podczas podróży nie opuszcza mnie niepokój.

Lotnisko w Groznym jest nowiutkie. Na fasadzie portrety Dmitrija Miedwiediewa i Kadyrowa seniora (ojciec obecnego prezydenta Czeczenii Ramzana Kadyrowa, Ahmad Kadyrow, był prezydentem Czeczenii w latach 2003–2004, zginął w zamachu – przyp. FORUM). Z drugiej strony zawieszono portret Władimira Putina i ogromny plakat z podobizną Kadyrowa juniora i napisem „Szczęście w służbie narodu”. W Groznym w ogóle wisi bardzo wiele portretów Putina i Miedwiediewa. Czeczeńscy przywódcy uważają, że taka agitacja uczy szacunku dla władzy.

Pod koniec sierpnia obchodzono urodziny Ahmada Hadżi Kadyrowa. Zwykle z tej okazji organizuje się z wielkim rozmachem uroczystości, ale w tym roku rocznica wypadła w środku ramadanu, toteż uroczystości zostały odwołane. Do ósmej wieczorem zamknięte są niemal wszystkie kawiarnie i restauracje, ze sklepów zniknął alkohol.

Ulice miasta są patrolowane przez aktywistów Centrum Duchowego i Moralnego Wychowania i Rozwoju. Czytają przechodniom fragmenty kazań wprost na chodniku. Z naciskiem proszą właścicieli kawiarni, aby nie otwierali lokali w ciągu dnia, gdyż to może wodzić muzułmanów na pokuszenie. Nic dziwnego, że właściciele odnoszą się do tych wymogów ze zrozumieniem.

W chuście i bez chusty

Aktywiści zatrzymują też dziewczyny, które – ich zdaniem – są ubrane frywolnie, np. chodzą bez chusty albo noszą bluzki bez rękawów. Prowadzą z dziewczętami rozmowy, uświadamiające bezmiar ich nieprzyzwoitości. Tłumaczenia kobiet, że jest gorąco i trudno wytrzymać w burce zakrywającej całe ciało, nie są przyjmowane do wiadomości. Ismail dyżuruje koło centralnej biblioteki miejskiej w alei Putina (niegdyś aleja Zwycięstwa). Wrócił do Czeczenii z Tiumenia kilka lat temu. Trudno znaleźć pracę, dlatego został aktywistą Centrum. Dyskretnie pokazuję mu przechodzącą efektowną młodą Czeczenkę, która ubrana jest prowokacyjnie z punktu widzenia młodego chłopaka.

– Jak oceniasz jej ubiór?

– Wszystko w porządku: ma rękawki i chustę na głowie.

– A tamta dziewczyna nie ma chusty.

– O, tak. Tamta stanowi zagrożenie. Już jej kilka razy mówiliśmy, ale ona nas nie słucha – wzdycha Ismail. – Zapewne ma silny charakter.

Niewielu Czeczenów ośmiela się demonstrować swoją niezależność. Kilka miesięcy temu w Groznym jacyś młodzi ludzie napadali na nieodpowiednio ubrane dziewczęta, strzelali do nich farbą z karabinków do paintballa. Ludzie mówili, iż robią to ludzie Kadyrowa, dlatego że napastnicy jeździli czarnymi samochodami marki Łada Priora z przyciemnianymi szybami. Takich samochodów używali ludzie z prezydenckiej gwardii. Ale kierownictwo Centrum oficjalnie skrytykowało napady i teraz walka o morale przebiega bez ekscesów. Dyrektor Centrum Wacha Chaszchanow mówi, że teraz to nie czasy Iczkerii, „kiedy ludzi siłą zmuszano do wiary”.

Wacha Chaszchanow ma 32 lata. W połowie lat 90. Ahmad Kadyrow wysłał go do Taszkentu na studia w Instytucie Islamskim. Obecnie powierzono mu misję wychowywania czeczeńskiej młodzieży i przeciwstawiania się wpływom wahhabizmu (powstały w Arabii Saudyjskiej radykalny nurt w islamie, dopuszczający akty przemocy wobec niewiernych – przyp. FORUM). Podejrzewam, że Centrum powstało właśnie po to, aby kontrolować rzesze młodych ludzi, którzy nie garną się do pracy. Każdy aktywista otrzymuje w Centrum wynagrodzenie w wysokości ośmiu tysięcy rubli. W warunkach, kiedy o dobrą pracę nader trudno, jest to niezłe wsparcie.

Z imieniem Allaha na ustach

Przed wojną w Groznym nie było widać meczetów, obecnie w centrum miasta stoi największy meczet Europy, w różnych punktach rzucają się w oczy minarety. Na marginesie warto dodać, że jako pierwszą świątynię w mieście odnowiono jednak cerkiew Michała Archanioła. Ale wiernych pozostało niewielu. Pobożne babcie obrażają się, że nawet wysocy goście z Moskwy nie zaglądają do cerkwi, do meczetu zajeżdżają, a o cerkwi nie pamiętają. Jeszcze jedna ciekawostka: świątyni przez całą dobę strzegą milicjanci z Jekaterynburga.

W Czeczenii wszystko teraz robi się z imieniem Allaha na ustach. Nawet w przerwie meczu piłkarskiego pomiędzy drużynami Terek i Spartak ludzie modlą się o zwycięstwo ulubionej drużyny. W oddzielnym pomieszczeniu modli się o pomyślność meczu przywódca republiki Ramzan Kadyrow, modlą się jego współpracownicy. Kadyrow ogolił głowę na czas ramadanu. Ogolili głowy również jego współpracownicy. Prawie wszyscy urzędnicy noszą ubrania arabskiego typu – długie koszule, kaftany i wszystko, co powinien mieć na sobie prawowierny muzułmanin.

Ta erupcja uczuć religijnych trochę wystrasza przybyszów z innych regionów Federacji Rosyjskiej. Wszyscy odnoszą wrażenie, że w Czeczenii –wchodzącej przecież w skład Federacji – formuje się państwo islamskie, które będzie żyło według praw szarijatu, a nie ustawodawstwa Federacji Rosyjskiej. „Wszyscy jesteśmy obywatelami Rosji i chcemy mieszkać w silnym i spokojnym państwie” – uspokaja wicepremier Magomed Daudow. Ten trzydziestoletni Bohater Rosji sprawuje w rządzie kuratelę nad służbami specjalnymi. W Czeczenii wszyscy go znają jako Lorda. Tak go nazwał Ramzan Kadyrow. „Na pierwsze spotkanie z liderem republiki przyszedłem w czarnym garniturze i białej koszuli. Ramzan Kadyrow powiedział: Różnie o tobie gadali, a ja widzę, że jesteś normalnym człowiekiem i w ogóle wyglądasz jak angielski lord. No i tak zostało” – opowiada Daudow.

 

Czytaj także

Ważne w świecie

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj