Męskie reguły gry
Dlaczego mężczyźni kochają pieniądze, a kobiety cenią szczęście.
Nick Fingerhut/PantherMedia

Artykuł pochodzi z 7 numeru tygodnika FORUM, w kioskach od 14 lutego.
Polityka

Artykuł pochodzi z 7 numeru tygodnika FORUM, w kioskach od 14 lutego.

Standardowy model ludzkiego mózgu jest najpierw żeński. Dopiero w ósmym tygodniu ciąży w przypadku zarodków z męską parą chromosomów XY pewien gen wysyła polecenie wykształcenia jąder. Małe narządy płciowe zaczynają wydzielanie hormonu płciowego – testosteronu. Razem z innymi hormonami płciowymi kieruje on organizacją oraz połączeniami w rozwijającym się mózgu, jak również wpływa na strukturę i gęstość neuronów w różnych jego obszarach. Bez tej dawki testosteronu płód pozostaje dziewczynką, a mózg staje się żeński.

Oznacza to w pierwszym rzędzie, że objętość mózgu kobiet jest przeciętnie o 9 proc. mniejsza od mózgu mężczyzn. Liczbą komórek nerwowych się jednak nie różnią – u kobiet zagęszczenie komórek nerwowych jest po prostu większe.

Wydaje się więc, że mężczyzna i kobieta są zdolni do porównywalnych czynności umysłowych – i do tego momentu natura jest politycznie poprawna. Dopiero bliższe spojrzenie pokazuje, że w szczegółach postąpiła ona tendencyjnie.

Zespół Jill Goldstein z Harvardu odkrył, że części kory przedczołowej, odpowiedzialne za skomplikowane zadania umysłowe, są u kobiet większe. U mężczyzn z kolei stwierdzono powiększenie obszarów w płacie skroniowym odpowiedzialnych za wyobraźnię przestrzenną.

Inne badania potwierdzają obiegowe stereotypy na temat płci, np. kobiety mają większy hipokamp, uczestniczący w powiązaniu uczuć i wspomnień. Oprócz tego żeński ośrodek mowy i słuchu w korze skroniowej wykazuje o około 11 proc. większą gęstość neuronów. Ale czy to z tego powodu kobiety uzyskują przeciętnie lepsze wyniki z testów językowych? I czy to, że części podwzgórza – obszaru mózgu sterującego zachowaniami seksualnymi – są u mężczyzn dwukrotnie większe, pasuje do stereotypu, że mężczyźni „myślą tylko o jednym”?

Dzieci są seksistowskie

Dla neurobiologa Larry’ego Cahilla nie ma wątpliwości. W przypadku prawie wszystkich ssaków obowiązuje reguła, że im ważniejszy pewien rodzaj zachowania, tym większy odpowiedni obszar mózgu. Na przykład naczelne, zwierzęta ze szczególnie dobrze wykształconym wzrokiem, mają bardzo dużą korę wzrokową. U szczurów natomiast dużą powierzchnię zajmuje węchomózgowie. Dlaczego więc w przypadku ludzi miałoby być inaczej? Nawet najmniejsze powiększenie się pewnego obszaru mózgu musi mieć wpływ na jego funkcję.

Angielski psycholog Simon Baron-Cohen idzie jeszcze dalej. Jego zdaniem, męski i żeński typ mózgu tworzą własne style myślenia: Mężczyźni myślą systemami, kobiety pojmują świat za pomocą empatii. Odpowiednio inaczej wyglądają też połączenia w ich mózgach.

Mózgi już w życiu płodowym są programowane przez hormony płciowe. Aby to udowodnić, Baron-Cohen zmierzył poziom testosteronu w wodach płodowych ciężarnych kobiet. Po narodzinach zaprosił je wraz z dziećmi do laboratorium w pierwsze i drugie urodziny potomstwa, aby móc obserwować i dzieci, i matki podczas zabawy. Jego przypuszczenie się potwierdziło: im więcej testosteronu było w wodach płodowych, tym rzadziej dzieci szukały później kontaktu wzrokowego z matką i tym mniejszy był ich zasób słów. Bo autyzm, zgodnie z prowokującymi wnioskami Simona Barona-Cohena, jest skutkiem nadmiaru testosteronu, skrajnym objawem ukształtowania „zbyt męskiego” mózgu.

W innym eksperymencie Simon Baron-Cohen badał, jak jednodniowe oseski reagują, widząc twarz studentki albo kolorowe, kręcące się zabawki. Okazało się, że żeńskie oseski dłużej patrzyły na twarz, a męskie na poruszające się obiekty. Fakt, że robiły to już w pierwszym dniu życia, Baron-Cohen interpretuje jako wskazówkę świadczącą o istnieniu wrodzonych różnic. To mogłoby tłumaczyć, dlaczego mali chłopcy obdarowani lalką Barbie majstrują przy niej jak inżynierowie, a dziewczynek nijak nie można skłonić do dotknięcia podsuwanych im samochodzików.

 

Czytaj także

Ważne w świecie

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj