Na czym polega test wysiłkowy?

POLITYKA

9 czerwca 2010

Na czym polega test wysiłkowy?

W wielu przypadkach nie wystarczy samodzielna ocena własnej wydolności; niezbędne mogą okazać się dodatkowe badania, wykonane pod okiem lekarza medycyny sportowej, kardiologa i pulmonologa. Te badania to test wysiłkowy, który pozwala ocenić pracę serca, oraz spirometria, za pomocą której można zmierzyć wydolność układu oddechowego.

Powiększ

Próba wysiłkowa jest odmianą badania EKG – podstawowego badania czynności serca – polegającego na zapisie jego pracy w trakcie stopniowo wzrastającego wysiłku fizycznego. Badanie jest bezbolesne, odbywa się pod kontrolą lekarza i pielęgniarki. Istnieje kilka sposobów przeprowadzania tego testu i przynajmniej dwa główne cele: ocena pracy serca podczas aktywności fizycznej i pomiar wydolności organizmu, czyli ustalenie najbardziej optymalnego wysiłku podczas planowanego treningu.

1. Jak się przygotować?

Niepotrzebne są specjalne przygotowania. Wcześniej możesz zjeść normalny posiłek, byle nie tuż przed wykonaniem próby. Ważny będzie tylko odpowiedni strój – koniecznie sportowy (zwłaszcza obuwie: trampki lub adidasy, w których biegasz, jeździsz na rowerze albo ćwiczysz na siłowni). T-shirt nie będzie potrzebny, ponieważ zostaniesz poproszony o odsłonięcie klatki piersiowej. Jeśli miałeś test wysiłkowy lub EKG wykonywane wcześniej – pokaż lekarzowi poprzednie wyniki.

2. Na jakim urządzeniu ćwiczymy?

Test wysiłkowy przeprowadza się na ruchomej bieżni lub rowerze stacjonarnym (zwanym cykloergometrem). W pierwszym przypadku próba rozpoczyna się od spaceru (z prędkością ok. 5 km/godz.), przechodzącego w coraz szybszy marsz i bieg. Kiedy nie będzie można już zwiększyć tempa przesuwania bieżni, lekarz zacznie ją podnosić, by zmaksymalizować wysiłek. Jeśli test wykonujesz na rowerze, będziesz musiał pedałować w stałym tempie, pokonując coraz większe obciążenie. Test powinien składać się z jak największej liczby obciążeń, co najmniej pięciu, bo im więcej parametrów – tym dokładniejsza ocena naszej wydolności. Każde obciążenie trwa 3 min, bo tyle czasu potrzeba organizmowi na dostosowanie się do danego obciążenia i osiągnięcie stanu równowagi.

3. Jakie pomiary są wykonywane?

Na skórze klatki piersiowej zostaną przymocowane elektrody połączone z aparatem EKG, a na ramię zakłada się aparat do pomiaru ciśnienia tętniczego. Co pewien czas pielęgniarka kontroluje ciśnienie, a lekarz – zapis EKG. Badanie może zostać uzupełnione pobieraniem kropli krwi z opuszki palca w celu pomiaru poziomu zakwaszenia (oznacza się stężenie kwasu mlekowego) oraz o pomiar wydychanego powietrza (powietrze będziesz wydychał przez specjalny ustnik) – dzięki temu dowiesz się, jak twój organizm gospodaruje tlenem podczas wysiłku. Im mniej tlenu potrzeba ci do wyprodukowania większej ilości energii – tym lepiej!

4. Ile trwa test?

To zależy od tego, kiedy się zmęczysz i nie będziesz już w stanie biec ani pedałować. Gdy zaczniesz odczuwać narastające zmęczenie, podnieś rękę do góry – to znak, że możesz jeszcze przebiec lub przejechać na rowerze ostatnią minutę. Pamiętaj, że dla zebrania najpełniejszych informacji na temat pracy twojego serca najważniejsze są końcowe obciążenia, kiedy organizm wystawiony jest na maksymalny wysiłek.

5. Jakie dolegliwości mogą pojawić się podczas badania?

Główną dolegliwością jest oczywiście zmęczenie, z którym musi się liczyć każdy poddawany tej próbie (bo temu właśnie służy). Gdy poczujesz ból serca, duszność, nagłe zawroty głowy, drętwienie nóg lub rąk – przerwij badanie natychmiast, informując o nich lekarza.