Pomocnik Historyczny

Między Bugiem a Odrą

Kształtowanie się obecnych polskich granic

Polscy żołnierze wkopują słup graniczny nad Odrą, 1945 r. Polscy żołnierze wkopują słup graniczny nad Odrą, 1945 r. Repr. Marek Skorupski / Forum
Dyplomatyczna (i militarna) batalia o kształt obecnych polskich granic rozegrała się podczas II wojny światowej. Z woli Wielkiej Trójki Polskę przesunięto na zachód, jej dawne Kresy Wschodnie oddając ZSRR, a z pokonanych Niemiec wykrawając Polsce nowe Kresy Zachodnie.
Dwie wersje linii Curzona: właściwa (B) i ta, na którą powołał się Stalin (A).Marek Sobczak/Polityka Dwie wersje linii Curzona: właściwa (B) i ta, na którą powołał się Stalin (A).

Ponownie pytanie o terytorium. Ideę granicy polskiej na Odrze i Nysie Łużyckiej podnosili działacze endeccy z Królestwa Polskiego w czasie I wojny światowej. Koncepcja utworzenia autonomicznej Polski z granicą co najmniej na linii Odry, ale w obrębie Rosji carskiej, była też bliska niektórym kręgom politycznym w Petersburgu. Polska między Odrą na zachodzie a Bugiem na wschodzie zapłaciłaby jednak zależnością od Rosji. Tymczasem w dwudziestoleciu międzywojennym zachodnia granica odrodzonej Polski przebiegała znacząco bardziej na wschodzie, a Szczecin i Wrocław pozostawały w granicach Republiki Weimarskiej.