Pomocnik Historyczny

Okno Rosji

W orbicie politycznych interesów Rosji

Car Piotr I Romanow w Narwie, w 1700 r., podczas wielkiej wojny północnej; obraz z XIX w. Car Piotr I Romanow w Narwie, w 1700 r., podczas wielkiej wojny północnej; obraz z XIX w. AN
Wyjście Rosji nad Bałtyk ma w potocznej świadomości stosunkowo późną metrykę i bywa zazwyczaj wiązane z postacią cara Piotra I. Ale miał on w tym dziele licznych poprzedników.
Statki Normanów/Waregów w Nowogrodzie Wielkim; rosyjski obraz z pocz. XX w.EAST NEWS Statki Normanów/Waregów w Nowogrodzie Wielkim; rosyjski obraz z pocz. XX w.

Bardzo długa historia. W obiegowej opinii Piotr I swą mocarną prawicą wyrąbał swemu państwu okno do Europy w następstwie odniesionego nad Szwecją zwycięstwa w wielkiej wojnie północnej (1700–21). Przekonanie to żywi się wszakże nie tyle prawdą historyczną, co sugestywną narracją literacką, opiewającą nadbałtyckie przewagi pierwszego rosyjskiego imperatora, na służbę której oddali swe pióra twórcy tak znakomici, jak Aleksander Puszkin i Aleksy N. Tołstoj.

W rzeczywistości wybrzeża Bałtyku zawsze znajdowały się w orbicie politycznych interesów Rusi/Rosji, zaś zabiegi o dostęp do morza – skądinąd obfitujące w rozliczne niepowodzenia – determinowały poczynania licznych poprzedników Piotra, od pierwszych Rurykowiczów poczynając, a na jego wielkim ojcu – carze Aleksym Michajłowiczu – kończąc.

Pomocnik Historyczny „Dzieje wokół Bałtyku” (100168) z dnia 01.06.2020; Ku nowoczesności; s. 69
Oryginalny tytuł tekstu: "Okno Rosji"