Recenzujemy nowe książki historyczne
Powszechne wybory prezydenckie to toksyczny spadek po „wojnie na górze” – mówi politolog i historyk, prof. Antoni Dudek w rozmowie o tym, jak powstawała III Rzeczpospolita.
W epoce przemysłowej szacunek dla grobów żołnierzy nie znaczył wiele, a kości poległych, wydobywane nielegalnie z pól bitew, stanowiły cenny surowiec w produkcji cukru.
Oficer wywiadu wojskowego Włodzimierz Barankiewicz uciekł za „żelazną kurtynę” w 1961 r. Jego syn Jacek, który został w Polsce, bada dokumenty i po latach odkrywa historię ojca.
25 października 1415 r. wojska Henryka V rozgromiły rycerstwo francuskie w bitwie pod Azincourt. Zwycięstwo to jest dla Anglików równie symboliczne jak dla nas pokonanie krzyżaków w 1410 r.
O Państwowym Muzeum na Majdanku w 80. rocznicę jego utworzenia opowiada dyrektor dr Tomasz Kranz.
Dlaczego ojcowie założyciele nie chcieli króla, jakie były prapoczątki prezydentury w Stanach Zjednoczonych i dlaczego kadencja liczy cztery lata. Marcin Zaremba rozmawia z Tomaszem Zalewskim, wieloletnim korespondentem „Polityki” w USA.
Aleksiej Nawalny, rosyjski opozycjonista, który w lutym tego roku został otruty w łagrze, zdążył napisać wspomnienia. Ukazują się 22 października w 12 krajach jednocześnie. Publikujemy ich fragment.
Ludzie do dziś się boją o tym mówić. To jest religia ucieleśniona – mówi Katarzyna Roman-Rawska, autorka książki „Zaśnięcie Anisy. Opowieść o polskich starowierach”.
O tym, dlaczego Polacy i Litwini są jak stare małżeństwo po rozwodzie i czy Adam i Ewa mówili w raju po litewsku – opowiada pisarz, poeta i tłumacz Tomas Venclova.
O tym, gdzie są granice współpracy z wrogiem, opowiada prof. Piotr M. Majewski, autor książki „Brzydkie słowo na »k«. Rzecz o kolaboracji”.
Brawurowy zamach na esesmanów w lesie pod Ełkiem w październiku 1943 r. doczekał się pomnika i uwiecznienia w literaturze, a jego uczestnicy – orderów Virtuti Militari. Tyle że nie miał miejsca.
Są barometrem kondycji kraju i zwierciadłem jego tożsamości. Jaką opowieść o naszych czasach można wyczytać z banknotów?
O tym, co łączyło Piłsudskiego z Wielkim Głodem na Ukrainie i jak Stalin czyścił przedpole, szykując się na wojnę z Polską, opowiada prof. Andrzej Friszke.
List Einsteina do prezydenta USA wzywający do prac nad bombą atomową sprzedano w tym miesiącu za 3,9 mln dol. Kto naprawdę go napisał i czy wpłynął na losy świata?
Śmiała operacja „Market-Garden” miała doprowadzić do pokonania Niemiec już jesienią 1944 r. Zakończyła się klęską, a winę zrzucono na Polaków. Niesłusznie. Plan był pełen kardynalnych błędów.
O rewolucji seksualnej w Polsce Ludowej opowiada Anna Dobrowolska, autorka książki „Nie tylko Chałupy. Naturyzm w PRL”.
Wypełniają się słowa Oskara Rosenfelda: „Nie było już świadków wielu okropności. Relacjom na temat wielu okrucieństw w ogóle nie dawano wiary. Więc niech przetrwa przynajmniej pamięć o nich”.
Akcja Socjalistyczna, paramilitarna przybudówka PPS, dawała odpór prawicowym bojówkom. Na przemoc odpowiadała przemocą.
W niewyjaśnionych okolicznościach w kulminacyjnym momencie drugiej wojny światowej zmarł władca Bułgarii, sojusznik Hitlera, który nie zgodził się wystąpić zbrojnie przeciwko Stalinowi.
Stwierdzenie, że prof. Franciszka Ziejkę, rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, zabiła lustracja, to więcej niż metafora. IPN nie dał mu spokoju nawet po śmierci.
O początkach polskiej rewolucji seksualnej opowiada dr Anna Dobrowolska, autorka wydanej właśnie książki „Nie tylko Chałupy. Naturyzm w PRL”.
O społecznych i kulturowych konsekwencjach I wojny światowej opowiada prof. Maciej Górny z Instytutu Historii PAN.
Wielka katastrofa to wielka panika na rynku żywności. Tak było latem 1914 r., kiedy wybuchła pierwsza wojna światowa. Wymusiła śmiałe, czasem szalone eksperymenty w dietetyce.
Każdy z autorów patrzył na łódzkie getto w inny sposób; miał dostęp do różnych jego części i różnych sfer życia jego mieszkańców. Często widać, że były to zdjęcia inscenizowane.
Jak żydowska perspektywa czasów okupacji Łodzi została wymazana z oficjalnej przestrzeni po drugiej wojnie światowej.
Jak zamknięci w getcie ludzie dostosowywali się do warunków stworzonych przez okupacyjną władzę.
Administracja i organizacja łódzkiego getta.
Getto było hermetycznie odizolowane. Co zatem było celem ruchu oporu w takim miejscu? Ujmując rzecz banalnie – przeciwstawienie się zamiarom niemieckim. Marian Turski opowiada o pierwszym i ostatnim dniu w getcie łódzkim przeddzień 80. rocznicy jego likwidacji.