Rabat na prenumeratę cyfrową Polityki

kup taniej do 50%

Subskrybuj
Historia

Gdyby siedział spokojnie

I rozbiór Polski: 250 lat temu przestaliśmy być mocarstwem. Kto zawinił?

„Stanisław August Poniatowski na wygnaniu w Petersburgu”, obraz pędzla Jana Czesława Moniuszki z 1883 r. „Stanisław August Poniatowski na wygnaniu w Petersburgu”, obraz pędzla Jana Czesława Moniuszki z 1883 r. DP
250 lat temu dokonano pierwszego rozbioru Polski. Od tego czasu trwa spór, czy winny był zły król, czy wady szlacheckiego narodu.
Rozbiór Polski na angielskim rysunku satyrycznym z 1772 r.Getty Images Rozbiór Polski na angielskim rysunku satyrycznym z 1772 r.

Jak to się stało, że przestaliśmy być mocarstwem i straciliśmy państwowość? Lwowski historyk Adam Skałkowski (1877–1951) napisał sto lat temu: „Sądy o naszym królu były przez kilka pokoleń pełne trucizny nienawiści. Obciążano go odpowiedzialnością za wszystkie nieszczęścia i winy narodu”. Zrobiono z monarchy kozła ofiarnego, a losy Polaków zaczęto uważać za rodzaj „powtórzenia męki Pańskiej”, którą się upajano. W rezultacie Stanisław August Poniatowski nie ma pomników, ulic swego imienia, nie jest patronem szkół ani pułków.

Polityka 34.2022 (3377) z dnia 16.08.2022; Historia; s. 66
Oryginalny tytuł tekstu: "Gdyby siedział spokojnie"
Reklama