Kraj

Stan (nie)sprawiedliwości

Jak naprawić polskie sądy

Jak ocenić pracę sędziów? To trudne, Ministerstwo Sprawiedliwości podaje statystyki, bez ocen. Jak ocenić pracę sędziów? To trudne, Ministerstwo Sprawiedliwości podaje statystyki, bez ocen. Krzysztof Wojciewski / Forum
PiS postuluje systemowe zmiany, prawdziwe trzęsienie ziemi. Wierząc w swą wyższość moralną, zapowiada, że zdyscyplinuje sędziów i wprowadzi kontrolę ich orzeczeń. Pokieruje też prokuratorami, włączając z powrotem prokuraturę w struktury rządu. Opinia publiczna, zmęczona dzisiejszym złym stanem rzeczy, gotowa jest przyklasnąć tym groźnym dla demokracji pomysłom.
Opinię o wymiarze sprawiedliwości kształtują głośne na cały kraj orzeczenia niezrozumiałe, rażąco niesłuszne.Fry Design Ltd/Getty Images Opinię o wymiarze sprawiedliwości kształtują głośne na cały kraj orzeczenia niezrozumiałe, rażąco niesłuszne.

Zapaść wymiaru sprawiedliwości w Polsce – tak opisywaliśmy stan rzeczy kilkanaście lat temu. Alarm podnosił Instytut Spraw Publicznych, który zebrał ekspertyzy w ogromnym tomie – „Przyszłość polskiego wymiaru sprawiedliwości”. Mimo poprawy, zwłaszcza mizerii materialnej i technicznej, i z górą 20 ministrów od 1989 r. – większość problemów pozostała. Największy – wizerunkowy. Afera podsłuchowa, która obaliła pół rządu, pozostaje tajemnicą bez rozliczenia. Główny podejrzany, jak słyszymy, współpracował z aparatem ścigania. Sprawy głośne na cały kraj prowadzone są niemrawo. Amber Gold przy oszustwie Bernarda Madoffa to kradzież kieszonkowa, ale kary nie widać na horyzoncie. Poszkodowani klienci zgłaszali się już trzy lata temu, jest wprawdzie akt oskarżenia, ale trudno liczyć na szybki osąd, bo akta zajęły ciężarówkę: 17 tys. tomów. Nieprzerwanie od 1989 r. rośnie liczba tak spraw karnych, jak i cywilnych kierowanych do sądów. O ile w 1989 r. wpłynęło do nich nieco ponad 2 mln spraw, to już w 2000 r. prawie 7,4 mln, a teraz rozpatrują 15 mln rocznie. Prawie siedem razy więcej!

Po doświadczeniach PRL nowe demokratyczne państwo podjęło ambitne zadanie, by to niezawisłym sądom powierzyć rozstrzyganie możliwie największej liczby skarg, sporów i konfliktów, także pretensji obywateli do władz. Ale bez rozeznania sił i środków. Na przykład konstytucja z 1997 r. nakazała, by w ciągu czterech lat sprawy dawnych kolegiów do spraw wykroczeń przekazać sądom. Było to zadanie na wyrost – bez diagnozy, czy przeciążony system może przyjąć prawie milion dodatkowych spraw mimo ewidentnych braków: finansowych, organizacyjnych, technicznych i kadrowych.

Polityka 31.2015 (3020) z dnia 28.07.2015; Raport Polityki; s. 16
Oryginalny tytuł tekstu: "Stan (nie)sprawiedliwości"

Czytaj także

Nauka

Dwie Polki na serio rozpracowują SARS-CoV-2. Czy im się uda?

Polskie badaczki próbują rozpracować wirusa CoV-2

Paweł Walewski
03.04.2020