Kultura

Nowa podróż ludzi Księgi

Zaskakująca powieść Olgi Tokarczuk

Po raz pierwszy Tokarczuk mierzy się z powieścią historyczną. Po raz pierwszy Tokarczuk mierzy się z powieścią historyczną. Krzysztof Kuczyk / Forum
Czy można napisać 900-stronicową powieść, która trzyma w napięciu, chociaż składa się w dużej mierze z opisów, listów i dysput religijnych? Oldze Tokarczuk się udało.
materiały prasowe

Lektura „Ksiąg Jakubowych” przypomina studiowanie obrazu Starszego Bruegla. Mamy oto mnóstwo postaci, każda pogrążona w swoich zajęciach, a oko patrzącego wyławia po kolei każdą z nich. W ten sposób możemy poznać historię otoczenia Jakuba Franka, przywódcy frankistów, herezji w ramach judaizmu z drugiej połowy XVII w. Pojawiają się tu nie tylko wyznawcy, wrogowie, ale i polscy biskupi, rabini, chłopi pańszczyźniani, a nawet król, cesarz i car. Wszystko rozgrywa się pomiędzy Stambułem, Smyrną, Lwowem, Warszawą, Częstochową, by w finale zahaczyć o Brno i miasteczko Offenbach.

Poprzednia wielkoformatowa powieść Tokarczuk – „Bieguni” (2007 r.) – rozgrywała się w wielu miejscach i czasach. Autorka dostała za nią nagrodę Nike, ale już wcześniej, w latach 90., stała się jedną z najpopularniejszych polskich pisarek. Debiutowała w 1993 r. powiastką „Podróż ludzi Księgi”, potem ukazała się niewielka powieść „E.E.”, która była pożegnaniem pisarki z psychologią. Największy rozgłos przyniósł Tokarczuk „Prawiek i inne czasy” (1996 r.). Tytułowy Prawiek, wioska w centralnej Polsce, był mikrokosmosem, modelem świata. W tej powieści wykrystalizował się charakterystyczny styl Tokarczuk, połączenie mitu i baśni. Kolejną jej książkę, „Dom dzienny, dom nocny”, czytano jako opowieść o zakorzenieniu, a Tokarczuk dzięki niej stała się przedstawicielką „literatury małych ojczyzn”.

Jednak sama pisarka czuła się raczej nigdzie niezakorzenioną nomadką, podróżniczką, obywatelką świata, która opisuje ponowoczesną tożsamość. Z czasem w jej twórczości coraz więcej było krótkich form. Opowiadania w tomie „Gra na wielu bębenkach”, nawet powieść „Bieguni”, rozpadały się na osobne opowieści, które tworzyły konstelację.

Polityka 43.2014 (2981) z dnia 21.10.2014; Kultura; s. 84
Oryginalny tytuł tekstu: "Nowa podróż ludzi Księgi"

Czytaj także

Społeczeństwo

Rzeź ptaków

Co roku myśliwi zabijają około 200 tys. ptaków. Wyłącznie dla własnej rozrywki. Żadnych innych powodów polowania na ptaki nie ma.

Joanna Podgórska
05.12.2019