Osoby czytające wydania polityki

Wiarygodność w czasach niepewności

Wypróbuj za 11,90 zł!

Subskrybuj
Kultura

Ulepieni z baśni

Baśnie historyczne

Dominika Słowik „Zimowla”. Stanisław Aleksander Nowak „Galicyanie”. Dominika Słowik „Zimowla”. Stanisław Aleksander Nowak „Galicyanie”. materiały prasowe
Jak dziś opowiadać o historii? W polskiej literaturze ostatnio króluje konwencja baśniowa.
Radek Rak „Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli”. Martyna Bunda „Kot niebieski”.Materiały partnera Radek Rak „Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli”. Martyna Bunda „Kot niebieski”.

Elżbieta Cherezińska powiedziała kilka lat temu, że „straciliśmy historię jako naturalne tworzywo popkultury. Tak jak Anglicy zafascynowali wszystkich historią Elżbiety I i Tudorów, tak my możemy zafascynować świat historią Piastów”. Jak powiedziała, tak zrobiła. Przy okazji zapoczątkowując falę popkulturowego zainteresowania historią (a zwłaszcza zapomnianymi postaciami kobiecymi). W powieściach Cherezińskiej wątki historyczne przeplatają się z elementami baśniowymi. I okazuje się, że taka mieszanka staje się coraz popularniejsza, pojawia się w nowej powieści Radka Raka, Martyny Bundy i – w mniej oczywisty sposób – u Dominiki Słowik.

Historię dobrze się opowiada w formie baśniowej. Bohaterami są nie tylko zapomniane księżniczki, ale i postaci historyczne dużego kalibru, wokół których narosło mnóstwo mitów i interpretacji. Jednym z popularniejszych bohaterów polskiej kultury ostatnich lat jest choćby Jakub Szela, przywódca antyszlacheckiej rabacji w 1846 r. Powrócił w piosenkach zespołu Hańba! czy w spektaklu Moniki Strzępki i Pawła Demirskiego „W imię Jakuba Sz.”, w monumentalnej powieści „Galicyanie” Stanisława Aleksandra Nowaka i teraz w „Baśni o wężowym sercu albo wtórym słowie o Jakóbie Szeli” Radka Raka (wyd. Powergraph). To nie wszystko, Szela pojawia się w jeszcze jednej współczesnej powieści, w której okazuje się czyimś przodkiem. Nie powiemy, która to powieść, bo to jedna z głównych jej zagadek.

Chłopska perspektywa

U Raka historia Jakuba Szeli przeplata się z baśnią o Wężowym Królu i jego porwanym przez dwa diabły synu. W tej wersji opowieści o Szeli najciekawsza jest podwójność, bo okazuje się, że Szela i pan z majątku – Wiktoryn Bogusz – to jedna i ta sama osoba.

Polityka 44.2019 (3234) z dnia 29.10.2019; Kultura; s. 92
Oryginalny tytuł tekstu: "Ulepieni z baśni"
Reklama