Rynek

Podsumowanie i wyniki zestawienia Listki CSR za rok 2011

Marek Sobczak / Polityka
Przybywa firm, które chcą nie tylko poprawiać swoje wyniki finansowe, ale też coraz większą wagę przywiązują do tego, jaki wpływ mają na społeczność i środowisko, w którym działają.
Polityka
Polityka
Polityka

Po raz pierwszy w tym roku Lista 500 POLITYKI została wzbogacona o wyniki ankiety dotyczącej społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR – z ang. Corporate Social Responsibility) i zrównoważonego rozwoju w polskich przedsiębiorstwach. Miała uporządkować naszą wiedzę o skali, zakresie i kierunku działań związanych z CSR w największych organizacjach. Bo choć o społecznej odpowiedzialności biznesu mówi się coraz więcej, to w praktyce ciągle tylko nieliczne firmy decydują się na kompleksowe strategie.

Ankieta została przygotowana na podstawie normy ISO 26000, która wskazuje obszary, w jakich firmy odpowiedzialne społecznie powinny podejmować działania. Pytania dotyczyły siedmiu najważniejszych dla CSR obszarów: ładu korporacyjnego, praw człowieka, zachowań wobec pracowników, ochrony środowiska, dbałości o klienta, uczciwości biznesowej i zaangażowania społecznego.

Na ponad 1200 ankiet rozesłanych do dużych polskich przedsiębiorstw (o przychodach powyżej 250 mln zł) i instytucji finansowych otrzymaliśmy odpowiedzi od 287 firm (kilka z nich umieściło w rankingu więcej niż jedną spółkę z grupy i przesłało informacje o wspólnych dla nich działaniach w zakresie CSR). To dobry wynik, zważywszy, że aż 229 z nich (czyli 80 proc.) ostatecznie znalazło się na Liście 500 POLITYKI lub wśród 100 największych instytucji finansowych.

Można zauważyć pozytywną korelację między wysoką pozycją spółki w rankingu a dojrzałością zarządzania organizacją w kontekście CSR. Wydaje się, że szefowie tych firm zauważyli, że odpowiedzialne zarządzanie przynosi wymierne korzyści, zarówno finansowe, jak i pozafinansowe.

W zestawieniu branżowym wyjątkowo wysoką reprezentację w badaniu mają przedstawiciele sektorów: energetycznego i ciepłownictwa (43 proc. ankietowanych firm), chemicznego (39 proc.), drzewnego i papierniczego (35 proc.), motoryzacyjnego (31 proc.) oraz finansowego (35 proc.). Ten ostatni ilościowo zdecydowanie stał się liderem udzielonych odpowiedzi – 66 przesłanych ankiet.

Spośród siedmiu głównych obszarów CSR oraz konkretnych rozwiązań, o jakie pytaliśmy firmy, najważniejsze okazały się działania na rzecz konsumentów i rynku – co deklaruje ponad 88 proc. badanych firm (patrz wykres). Przy czym zdecydowana większość (93 proc.) koncentruje się na wdrażaniu standardów bezpieczeństwa i jakości samych produktów lub usług oraz na standardach obsługi klienta (92 proc.). Co zrozumiałe, bo dbanie o klienta i jakość towarów czy usług bezpośrednio przekładają się na zysk i wartość rynkową firm. Firmy coraz większą wagę przykładają też do zrównoważonej konsumpcji (m.in. wspierania świadomych decyzji zakupowych) – już 24 proc. firm zajmuje się tą kwestią. Nieco więcej – 42 proc. – troszczy się o równy dostęp klientów do produktów i usług.

Drugim ważnym obszarem w budowaniu odpowiedzialności firm są działania na rzecz społeczności lokalnych, na które zwróciło uwagę 85 proc. ankietowanych. Szczególnie często przedsiębiorstwa angażowały się w rozwijanie programów staży i praktyk, nawiązywały współpracę z placówkami edukacyjnymi i badawczymi. Równie istotne było dla nich budowanie partnerstwa i współpracy z instytucjami społecznymi i pozarządowymi, a także wspieranie aktywności edukacyjnej oraz kulturalnej.

Dbanie o dobrą reputację wiąże się także z przestrzeganiem ustalonych zasad postępowania w działalności biznesowej. Stąd też ponad 70 proc. firm twierdzi, iż ma spisany kodeks etyczny. Przy czym najczęściej zdefiniowane są w nim sprawy zarządzania informacjami, w tym poufności danych oraz dbałości o jakość produktów i usług.

Choć zdecydowana większość badanych firm przywiązuje ogromną wagę do budowania wizerunku i relacji zewnętrznych, istotne są też dla nich kwestie związane z rozwojem pracowników. 80 proc. firm potwierdziło, że ma sformalizowany system ocen pracowniczych i wynagradzania na podstawie osiąganych wyników. Aż 84 proc. badanych firm ma systemy ocen wszystkich zatrudnionych, a nie tylko wybranych grup zawodowych, np. kadry menedżerskiej.

Dużym optymizmem – i to jest jakościowa zmiana w polskich przedsiębiorstwach – napawają dane dotyczące strategicznego zarządzania CSR. Spośród 230 spółek, które wypełniły ankietę i znalazły się również na Liście 500 oraz wśród 100 największych instytucji finansowych, 67 proc. regularnie określa priorytety związane z prowadzeniem działalności zgodnie z zasadami społecznej odpowiedzialności biznesu. W 88 proc. przypadków stanowią one element innych strategicznych dokumentów, np. polityki HR, a w 46 proc. element strategii biznesowej. Relatywnie najrzadziej – 39 proc. badanych – przygotowuje się niezależną strategię CSR, choć i tak liczba jest obiecująca. Wskazuje bowiem na wysoką świadomość przedsiębiorstw, jak ich działalność wpływa na otoczenie.

Prawie połowa z tych firm zatrudnia osoby, które koordynują zadania CSR. Najczęściej pracują one w działach komunikacji i PR (55 proc.) oraz biurach zarządu (16 proc.), najrzadziej natomiast w strukturach zespołów strategicznych (3 proc.).

Analiza udzielonych przez firmy odpowiedzi pozwoliła na wyłonienie wśród nich trzech grup. Pierwsza – nagrodzona symbolicznym złotym listkiem CSR – to dwunastka przedsiębiorstw, dla których społeczna odpowiedzialność jest kluczowym elementem działań strategicznych w biznesie. Przedsiębiorstwa te zadeklarowały, iż mają strategię CSR lub zrównoważonego rozwoju oraz działają w oparciu o ustalony kodeks postępowania (kodeks etyki). Prowadząc swoją działalność gospodarczą, strategicznie zarządzają społeczną odpowiedzialnością biznesu, wpływem na środowisko naturalne oraz dbają o systematyczną ocenę i rozwój swoich pracowników.

Poprzez różnorodne działania budują odpowiedzialne relacje z partnerami biznesowymi, stawiając im dodatkowe, pozafinansowe wymagania (np. szczególną dbałość o środowisko naturalne), oraz relacje z klientami (np. poprzez uczciwą komunikację dotycząca produktów lub usług), a także ze społecznościami lokalnymi. O efektach swoich działań informują cyklicznie w publikowanych raportach, których część jest weryfikowana przez zewnętrzne firmy. Ich postępowanie może być wzorem dla innych.

Druga grupa firm – wyróżniona srebrnym listkiem CSR – to siedemnaście spółek (tabela obok), które w swojej codziennej działalności deklarują uwzględnianie istotnych rozwiązań z zakresu społecznej odpowiedzialności. W obu wyróżnionych grupach znalazły się zarówno firmy notowane na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych, jak i prywatne przedsiębiorstwa z wielu sektorów gospodarki, co pokazuje, że zarządzanie organizacją w sposób uwzględniający aspekty społeczne, środowiskowe, pracownicze i te dotyczące produktów czy usług jest narzędziem uniwersalnym.

Trzecią grupę (symboliczny biały listek CSR) stanowią pozostałe firmy uczestniczące w badaniu. One wprowadzają wybrane rozwiązania z obszaru odpowiedzialnego biznesu i je doskonalą w codziennej praktyce. Ważne jednak, że już dziś widzą konieczność ich stosowania.

Obraz wyłaniający się z pierwszego w ramach Listy 500 badania CSR jest obiecujący. Jeśli deklaracje firm odzwierciedlają rzeczywistość, można wnioskować, iż następuje tu pewna zmiana jakościowa w rozumieniu i zarządzaniu wpływem.

Nie popadajmy jednak w zbytni optymizm. Tylko niecałe 40 proc. firm z tegorocznej Listy 500 udzieliło odpowiedzi na ankietę dotyczącą CSR, a raptem połowa z nich, czyli około 100 największych przedsiębiorstw, w sposób świadomy i strategiczny tworzy struktury zarządzania, wdrożyło kodeks etyczny czy informuje otoczenie o swojej działalności w tym obszarze. Te firmy to liderzy biznesu wyznaczający także trendy CSR na przyszłość, co może być inspiracją dla innych.

Autorzy są pracownikami firmy doradczej PwC.

Polityka 17-18.2012 (2856) z dnia 25.04.2012; Lista 500; s. 96
Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Pomocnik Historyczny

Losy władczyń, które nie mogły dać mężom potomka

Kobieta, która nie mogła urodzić następcy tronu, była narażona na niebezpieczeństwa.

Tomasz Targański
23.02.2021
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną