„Polityka”. Dajemy pełny obraz.

Czytaj, słuchaj, odkrywaj świat!

SUBSKRYBUJ
Rynek

Unia działa

Dlaczego Europa chce zastopować budowę gazociągu południowego

JanChr / Flickr CC by 2.0
Kłopoty Gazpromu z budową gazociągu południowego South Stream w Bułgarii i Serbii to znak, że unia energetyczna już działa. Oby Komisji Europejskiej wystarczyło zdecydowania i konsekwencji. Bo wcześniej zbyt często jej brakowało.

South Stream (południowy strumień) to kolejna wielka inwestycja gazowa Gazpromu, mająca umożliwić rosyjskiemu koncernowi eksport gazu do UE. To jednocześnie kolejny projekt mający na celu ograniczenie, a z czasem wyeliminowanie tranzytu gazu przez Ukrainę. Tak jak w przypadku Gazociągu Północnego, poprowadzonego po dnie Bałtyku, tak jego południowy odpowiednik zostanie położony po dnie Morza Czarnego, omijając Ukrainę, a potem powędruje przez Bałkany, by trafić do krajów Zachodniej Europy. Po aneksji Krymu projekt uległ uproszczeniu, bo rurę będzie można ułożyć blisko półwyspu, bez obawy, że Ukraina będzie protestować.

Dziś, jeśli Rosja obawia się Ukrainy, to tylko ze względu na gazociągi. Kiedy głośno mówiło się o możliwości otwartej rosyjskiej agresji na ten kraj, ze strony ukraińskiej padły ostrzeżenia: wysadzimy nasze gazociągi. Bo rosyjski gaz płynie przez Ukrainę, ukraińskimi rurami, choć Gazprom od lat staje na głowie, by przejąć tamtejszego operatora gazowego. Być może to bardziej powstrzymało Rosjan przed zbrojnymi działaniami niż ostrzeżenia Zachodu. Bo Rosja stoi na eksporcie gazu. A Europa jest na razie największym jego odbiorcą. Na razie, bo Rosjanie coraz intensywniej poszukują odbiorców i możliwości przesyłu gazu do Chin i Japonii.

Budowę South Stream forsują tranzytowe kraje bałkańskie, mające wyjątkowo dobre kontakty z Rosją: Bułgaria, Serbia, Węgry, a także Włochy, które mają być głównym odbiorcą gazu. Włoski koncern ENI jest parterem Gazpormu w tej inwestycji.

Rosjanie z trudem akceptują rynkowe reguły obowiązujące w UE. Buntują się przeciwko zapisom trzeciej dyrektywy gazowej wymagającej rozdziału operatorów gazociągów od firm handlujących gazem. Nie chcą też zaakceptować zasady TPA czyli dostępu stron trzecich do infrastruktury. Uważają, że jeśli wybudują w Europie rurę, to mogą z nią robić co chcą i nikt nie może mieć do niej dostępu. Także zasady publicznych przetargów są im obce. Dotychczas na wiele rzeczy, które Gazprom robił w Europie, KE przymykała oko. W wyjątkowych przypadkach wszczynała odpowiednie procedury, wiele rzeczy uchodziło im płazem. Do czasu.

Bruksela już się zorientowała, że dalsze promowanie gazowej ekspansji Gazpromu w UE grozi stabilności wspólnoty. Nie możemy się uzależniać od jednego dostawcy, trzeba szukać alternatywnych źródeł dostaw i szlaków zaopatrzenia. Jednym z takich projektów jest gazociąg Nabucco, który miałby dostarczać gaz z Azji przez Turcję do Europy. South Stream jest projektem konkurencyjnym i w dużym stopniu przekreślającym Nabucco.

Wszystko dotychczas wskazywało, że o Nabucco zapomnimy, bo budowa South Stream ma właśnie ruszyć. Pierwsze dostawy zapowiedziano na grudzień przyszłego roku. W sumie ok. 53 mld m szesc. rocznie. Koszt inwestycji to 15 mld euro.

I oto nagle Bułgaria wstrzymała rozpoczęcie budowy na swoim terytorium. Komisja Europejska uznała, że złamano zasady udzielania zamówień publicznych. Choć Bułgarzy wcześniej tłumaczyli się, że wszystko odbyło się zgodnie z prawem, musieli wyciągnąć konsekwencje z zastrzeżeń KE. Bułgarski premier zapowiedział, że bez zgody KE budowa nie ruszy. Bo przetarg wygrał ten, kto miał wygrać: konsorcjum pod kierunkiem rosyjskiej firmy Strojtransgaz. Firma należy do kremlowskiego oligarchy Giennadija Timczenki, na którego USA nałożyły sankcje w związku z okupacją Krymu. Decyzja Bułgarii skłoniła Serbię do podobnego kroku. Gazociąg został zatrzymany, choć nie wiadomo, na jak długo. Rozmowy w Brukseli trwają. KE najwyraźniej nie chce się zgodzić na wielką rosyjską inwestycję gazową bez jasnego ułożenia reguł w dziedzinie zakupów gazu i respektowania przez Gazprom prawa UE. To początek praktycznego funkcjonowania unii energetycznej.

Więcej na ten temat
Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Kraj

Wymarsz z religii

W szkołach średnich, w dużych miastach, uczestniczący w lekcjach religii to już mniejszość. Topniejąca z roku na rok.

Joanna Podgórska
01.12.2021
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną