Archiwum Polityki

Miękki kraj

Coraz częściej mówi się o kryzysie państwa, co sugeruje rozpad jego struktur i zanik funkcji. W istocie nic takiego nie występuje. Zadania państwa są określone, a struktury odpowiedzialne za ich wykonywanie nadal działają. Skuteczność tych działań jest jednak bardzo ograniczona. Jeżeli więc posługiwać się pojęciem kryzysu, to raczej w odniesieniu do rządzenia niż państwa jako takiego. Słabość czy kryzys rządzenia nie oznacza, że państwo zanika, oznacza, że w państwie administruje się, ale nie rządzi.

Państwo, w którym administruje się, a nie rządzi, wybitny szwedzki ekonomista Gunnar Myrdal nazwał kiedyś „miękkim państwem”. Charakteryzuje się ono: niskim poziomem dyscypliny społecznej, znacznymi niedostatkami w ustawodawstwie, nieskutecznością w egzekwowaniu prawa, rozpowszechnieniem korupcji, wykorzystywaniem władzy politycznej oraz gospodarczej do realizacji partykularnych interesów jednostek i małych grup, niską efektywnością wykorzystania funduszy publicznych, samowolą i niezdyscyplinowaniem urzędników oraz niską skutecznością we wprowadzaniu reform.

Polityka 50.2000 (2275) z dnia 09.12.2000; Kraj; s. 24