Gdzie i kiedy wynaleziono pismo
Utrwalacz myśli
Rozwój nauki i filozofii nie byłby możliwy, gdyby nie pismo. Wiele wskazuje, że wyrosło ono z metod księgowania, a alfabet narodził się w kupieckich kantorach.
Kostka ze znakami alfabetu ugaryckiego, XIV w. p.n.e.
Album/EAST NEWS

Kostka ze znakami alfabetu ugaryckiego, XIV w. p.n.e.

Według Paula Claudela, poety i dramaturga francuskiego, tajemniczość pisma polega na tym, że potrafi ono mówić. Jednak ta zgrabna uwaga dotyczy pisma już rozwiniętego, które jest w stanie oddać subtelności gramatyki, wymowy i akcentowania. Tymczasem zanim człowiek nauczył się oddawać graficznie fonetykę języka, zapisywać poematy czy traktaty filozoficzno-religijne, pismo przeszło długą i krętą drogę.

By zapamiętać opowieść

Niektórzy sugerują, że dowodem na graficzne przekazywanie informacji są znaki, jakie zostawili nasi kuzyni 500 tys. lat temu w Trinil w Indonezji czy 40 tys. lat temu w jaskini Gorghama na Gibraltarze. Linie w kształcie litery M oraz N pitekantrop wydrapał na muszlach małża jednym pociągnięciem rylca, a neandertalskie krzyżujące się linie – wyrżnięte na zakręcie korytarza – być może służyły jako drogowskaz, więc ich intencjonalność wydaje się pewna. Sceptycy podkreślają jednak, że nazywanie ich systemem pisma to nadużycie, bo nie wiadomo nawet, jak zaawansowany był język, jakim się wówczas posługiwano. Nauka przyjmuje, że struktura gramatyczna pozwalająca na formułowanie abstrakcyjnych myśli pojawiła się dopiero wraz ze sztuką figuratywną.

Jedna ze scen na ścianie jaskini w Lascaux sprzed ok. 17 tys. lat ukazuje człowieka o ptasiej głowie, który rani oszczepem bizona tak, że z rozdartego brzucha zwierzęcia wypadają wnętrzności. Scena ma narracyjny charakter, ale wymaga interpretacji, dlatego nie wiemy, czy w przeszłości odczytywano ją w taki sposób i jakich słów używano do jej opisu.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj