szukaj
W środku gwiazdy neutronowej
Obserwatorium kosmiczne Chandra odkryło, że jądro Cassiopei A jest nadciekłe.

 

X-ray: NASA/CXC/UNAM/Ioffe/D.Page,P. Shternin et al; Optical: NASA/STScI; Illustration: NASA/CXC/M./materiały prasowe

Cassiopeia A

Gwiazda znajduje się w obłoku materii zwanym Cassiopeia A. Jest to leżąca w gwiazdozbiorze Kasjopei, 11 tys. lat świetlnych od nas, licząca 330 lat pozostałość po wybuchu supernowej. W wyniku tej eksplozji powstała gwiazda neutronowa, która emituje bardzo silne (drugie po Słońcu pod względem intensywności) promieniowanie radiowe. Teraz astronomowie dostrzegli dość wyraźny, kilkuprocentowy spadek temperatury gwiazdy Cas A, który trwa od około 10 lat. Uczeni są zgodni, że spadek ten został wywołany wpływem nadciekłej materii, która znajduje się wewnątrz gwiazdy, w jej jądrze. Jest to pierwszy przypadek odkrycia nadciekłości w gwieździe neutronowej.

Nadciekłość, otrzymywana także laboratoryjnie (w bardzo niskich temperaturach), jest jednym z dziwniejszych fizycznych fenomenów. Ciecz w stanie nadciekłości traci wszelką lepkość, w związku z tym raz puszczona w ruch może w nim pozostawać już zawsze. Nadciekły materiał potrafi sam wspiąć się po ścianach naczynia lub nawet wypłynąć przez ściany hermetycznego pojemnika. Ciecz taka, w której znajdują się naładowane cząstki staje się nadprzewodnikiem. Przypuszcza się, że większość gwiazd neutronowych ma w swoim jądrze materiał nadciekły.

Gwiazdy neutronowe są najbardziej gęstymi tworami kosmicznymi, które można bezpośrednio obserwować. Jedna łyżeczka ich materii waży około sześciu miliardów ton.

Na zdjęciu Cassiopeia A w całej swojej okazałości z zaznaczonym położeniem neutronowej gwiazdy, w której wnętrzu odkryto nadciekłość. Odkrycie omawia najnowsze wydanie czasopisma Physical Review Letters.

Aktualności, komentarze

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj