Archiwum Polityki

Język żyje

Języki mają swoją historię i choć wydaje się, że we współczesnej Europie mapa języków narodowych została już ustalona, to wedle niektórych prognoz z istniejących obecnie 6 tys. szansę przetrwania do końca XXI wieku ma zaledwie dziesiąta ich część. Skoro języki są śmiertelne, to zasadne jest pytanie, czy język polski przetrwa presję integracji. Około roku 1000 Polacy i Czesi mogli zapewne porozumieć się bez żadnego kłopotu; jeszcze nie tak dawno powiadano, że Słowianie zawsze mogą się porozumieć między sobą po niemiecku (die allgemeine slawische Sprache). Teraz też można postawić pytanie, czy pod koniec przyszłego stulecia Polacy i Czesi będą ze sobą rozmawiali po angielsku, a może nawet tym językiem będą porozumiewać się we własnym kraju.

Lęk o przetrwanie polszczyzny wyraża jednak również obawę o to, że w procesie integracji europejskiej zanikać będą narodowe odrębności, że erozji albo nawet zanikowi może podlegać kultura narodowa. Nie należy wcale tej obawy zaliczać do arsenału antyeuropejskiej retoryki. Tendencja do uniformizacji dotyczy nie tylko mody młodzieżowej, gustów kulinarnych i kształtu produktu przemysłowego, ale także upodobań i wytworów kultury. Nie jest to wynik legislacji Unii Europejskiej ani procesów integracyjnych, ale po prostu znamię nowoczesności czy też postnowoczesności.

Polityka 3.2000 (2228) z dnia 15.01.2000; s. 22