Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Archiwum Polityki

Rewolucja moralna

Kiedy ktoś mówi o rewolucji moralnej, można się domyślać, że chodzi o istotną pozytywną zmianę wartości uznawanych w jakiejś społeczności i postaw ludzi, którzy do niej należą. Często przełomy moralne powodowały wielkie reformy społeczne i zmiany polityczne. Najsłynniejszy jest przełom dokonany w wiktoriańskiej Anglii. W Polsce przełom moralny dzielił czasy saskie od stanisławowskich. W historii Ameryki opisane są cztery wielkie przełomy moralne, będące źródłem zasadniczych zwrotów politycznych (wojna o niepodległość, wojna domowa, New Deal, czyli nowy ład, oraz trwająca rewolucja neokonserwatywna). Wszystkie one miały istotne źródła religijne budujące nową wrażliwość na ludzkie nieszczęścia i „grzechy społeczne”.

Znacznie więcej jest jednak przykładów przewrotów czysto politycznych, które nie miały głęboko moralnych korzeni, a hasła rewolucji (przemiany) moralnej traktowały instrumentalnie, głównie jako pretekst do dokonania zmiany politycznej. Tak było np. w przypadku przedwojennej sanacji. Także przewroty czy rewolucje dokonywane w imię różnych szowinizmów (faszystowskich, komunistycznych), odwoływały się do konieczności dokonania rewolucji moralnej. O ile jednak rewolucyjne zmiany w moralności często prowadziły do pozytywnej zmiany politycznej (dobrym przykładem jest wkład Jana Pawła II w obalenie komunizmu), o tyle trudno wskazać przypadek dokonania pozytywnej zmiany moralności metodami politycznymi. Takie próby podejmowane przez różnego rodzaju rewolucjonistów (od Robespierre'a po Hitlera i Mao) zwykle przynosiły skutek odwrotny do zamierzonego.

Dodatki 19.2005 + Polityka. Ściąga z polityki (90094) z dnia 14.05.2005; s. 18
Reklama