Od Stalingradu i Kurska, czyli od 1943 r., Stalin nie miał już wątpliwości, że wygra wojnę. Problemem najważniejszym stało się już nie pokonanie III Rzeszy, lecz ukształtowanie powojennego świata. Oznaczało to nowe określenie w nim roli Związku Radzieckiego, który przez ćwierćwiecze istnienia był na marginesie wielkiej polityki. Sojusz z Hitlerem, symbolizowany układem Ribbentrop-Mołotow, był próbą wejścia do gry europejskiej. Nieudaną, bo Hitler zaatakował Związek Radziecki.
Najgorsze były pierwsze miesiące tej wojny, gdy armie niemieckie szły jak wicher docierając aż na przedpola Moskwy. Tu dopiero zatrzymał je generał-mróz i krzepnący opór Armii Czerwonej. Klęski militarne demaskujące słabość radzieckiego państw a i nieudolność jego armii były tylko jednym z aspektów nowej sytuacji. O wiele ważniejsze było to, że niemiecka agresja automatycznie wprowadzała Związek Radziecki do antyfaszystowskiej koalicji. Można powiedzieć, że go nobilitowała. Krwawy satrapa, niedawny sojusznik Hitlera, stawał się oto wujaszkiem Joe, jak nazywali go oszalali na jego punkcie Amerykanie.
W końcu marca 1945 r. wojska brytyjskie i amerykańskie sforsowały Ren.
Na północy Montgomery ruszył na Hamburg i Lubekę, aby, jak stwierdził gen. Omar Bradley, „uchronić Danię od niebezpieczeństwa wyzwolenia jej przez Armię Czerwoną”. Pozostawało centrum i południe Niemiec. Szczególnie południe wydawało się niebezpieczne, bo tu właśnie, wedle docierających pogłosek, Hitler przygotowywał narodową redutę oporu.
Rozważając dalsze, po przekroczeniu Renu, plany operacyjne gen. Dwight Eisenhower, naczelny dowódca wojsk sojuszniczych na Zachodzie, 28 marca wystosował list do Stalina zapytując o plany radzieckiego dowództwa. Informował równocześnie, że zamierza uderzać na osi Lipsk–Drezno oraz w kierunku doliny Dunaju.