...gdy Polsce przydarzyły się rzeczy przełomowe: narodziny jawnej opozycji demokratycznej (1976 r.), wybór Karola Wojtyły na papieża (1978 r.), strajki zakończone powstaniem Solidarności pod przywództwem Lecha Wałęsy i odejściem szefa partii komunistycznej Edwarda Gierka (1980 r.). Emigracyjny poeta Czesław Miłosz, objęty zakazem druku w ojczyźnie, dostał literacką Nagrodę Nobla (1980 r.). Polska przykuła uwagę świata, który jakby wyczuwał, że te wydarzenia zwiastują polityczne zmiany na wielką skalę: podkopują bowiem blok radziecki i wpływy sympatyków tzw. realnego socjalizmu w demokracjach Zachodu. Ciosem dla nich były też wyniki wyborów w Wielkiej Brytanii (1979 r.) i USA (1980 r.). Na całą dekadę wyniosły one do władzy konserwatystów gotowych do konfrontacji z sowieckim imperium zła: Margaret Thatcher i Ronalda Reagana. Thatcher zapowiedziała walkę z brytyjskim socjalizmem i potęgą związków zawodowych; Reagan, choć pokonał demokratę Cartera, kontynuował jego politykę obrony praw człowieka w świecie, ale w kraju obcinał podatki i odchudzał biurokrację.
Ale Związek Radziecki nie rezygnował jeszcze ze swych ambicji mocarstwa globalnego i w 1979 r. wdał się w wojnę w Afganistanie. Kuba wysłała wojsko do pomocy lewicowym partyzantkom w Afryce. W Kambodży skrajnie lewicowy reżim absolwenta Sorbony Pol Pota wymordował ok. 2 mln obywateli. W Chinach po śmierci przewodniczącego Mao (1976 r.) zaczął się odwrót od maoizmu, ale nie od dyktatury partii komunistycznej.
Upadek prozachodniej monarchii w Iranie, zastąpionej teokracją ajatollahów, wstrząsnął Bliskim Wschodem i światem muzułmańskim. Po historycznym pokoju egipsko-izraelskim wypadki w Iranie pogłębiły podziały na muzułmańskich zwolenników i przeciwników koegzystencji z Zachodem.